1. เมื่อ “หน้าจอ” แย่งชิงพื้นที่การเรียนรู้
ดร. จาเร็ด คูนีย์ ฮอร์วาธ นักประสาทวิทยาชื่อดัง ได้นำเสนอข้อมูลที่น่าตกใจต่อสภาคองเกรส โดยระบุว่า
".... กลุ่ม Gen Z ( 1997-2010 ) กำลังเผชิญกับภาวะถดถอยทางวิชาการ อย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ต้นตอสำคัญไม่ใช่เรื่องของพันธุกรรม แต่คือ “สภาพแวดล้อมดิจิทัล”
งานวิจัยระบุว่า .... วัยรุ่นในปัจจุบัน ใช้เวลามากกว่าครึ่งหนึ่งของช่วงเวลาที่ตื่นอยู่ ไปกับหน้าจอโทรศัพท์มือถือ .... พฤติกรรมนี้ ส่งผลโดยตรงต่อสมองใน 2 มิติ คือ ...
- การสูญเสียทักษะการคิดเชิงลึก (Deep Thinking) สมองถูกฝึกให้กลายเป็น "นักอ่านผ่านๆ" (Skimmers) เพื่อรับข้อมูลปริมาณมหาศาลในเวลาอันสั้น ทำให้ความสามารถในการเชื่อมโยงเหตุผลที่ซับซ้อนลดลง
- สมาธิที่แตกซ่าน ... การแจ้งเตือน และรูปแบบคอนเทนต์ขนาดสั้น (Short-form content) ทำลายความสามารถในการจดจ่อ (Attention Span) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของไอคิวรวม
2. กับดักเทคโนโลยีในสถานศึกษา
ข้อมูลจากกว่า 80 ประเทศทั่วโลก สะท้อนความจริงที่ย้อนแย้งว่า "ยิ่งโรงเรียนอัดฉีดเทคโนโลยีดิจิทัลมากเท่าไหร่ ผลการเรียนกลับยิ่งลดลง"
Dr. Horvath อธิบายว่า เทคโนโลยีในห้องเรียนมักทำหน้าที่เป็น "เครื่องอำนวยความสะดวก" มากจนเกินไป จนกลายเป็นการลดทอน กระบวนการใช้พยายามทางความคิด (Cognitive Effort) เช่น การค้นหาข้อมูลในเน็ต แทนการจดจำ หรือการพึ่งพาโปรแกรมคำนวณแทนการฝึกทักษะตรรกะพื้นฐาน
3. ผลกระทบลูกโซ่ จากการอ่าน สู่การคิดเชิงบริหาร
สิ่งที่น่ากังวลที่สุดในรายงานนี้ ก็คือ การถดถอยของ “การคิดเชิงบริหาร” (Executive Functions)
ซึ่งรวมถึง การวางแผน การยับยั้งชั่งใจ และการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ เมื่อเด็ก Gen Z ขาดโอกาส ในการฝึกทักษะเหล่านี้ ผ่านโลกแห่งความเป็นจริง และการอ่านเชิงลึก พวกเขาจึงมีแนวโน้มที่ จะทำคะแนนได้ต่ำกว่ามาตรฐานในเกือบทุกด้านของการวัดความรู้ความเข้าใจ
บทเรียนจาก Gen Z สู่ความหวังของ Gen Alpha
การวิเคราะห์นี้ ไม่ได้มีเจตนา เพื่อตำหนิคนรุ่นใดรุ่นหนึ่ง แต่เป็นการส่งสัญญาณเตือนถึง "นโยบายระดับโครงสร้าง" ที่จะต้องปรับปรุงใหม่ เช่น ....
Gen Alpha ที่กำลังตามมา อาจต้องแบกรับมรดกทางสติปัญญาที่ถดถอยลงไปยิ่งกว่าเดิม ....
บทเรียนจาก Gen Z สู่ความหวังของ Gen Alpha
การวิเคราะห์นี้ ไม่ได้มีเจตนา เพื่อตำหนิคนรุ่นใดรุ่นหนึ่ง แต่เป็นการส่งสัญญาณเตือนถึง "นโยบายระดับโครงสร้าง" ที่จะต้องปรับปรุงใหม่ เช่น ....
- การจำกัดเทคโนโลยี .... ถึงเวลาแล้วหรือไม่ ที่ต้องกำหนดขอบเขตการใช้หน้าจอในห้องเรียน ?
- การกลับสู่ Analog .... เพื่อ การส่งเสริมการอ่านหนังสือ (เล่ม) การปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ไม่ใช่เรื่องล้าสมัย แต่เป็น "แบบฝึกหัด" ที่ดีที่สุดในการรักษาความแข็งแรงของวงจรประสาท ...
Gen Alpha ที่กำลังตามมา อาจต้องแบกรับมรดกทางสติปัญญาที่ถดถอยลงไปยิ่งกว่าเดิม ....
ข้อมูลอ้างอิง ที่น่าสนใจศึกษาเพิ่มเติม
- PISA 2022 Results (OECD) พบคะแนนคณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ ลดลงอย่างรุนแรงทั่วโลก (ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของความตกต่ำทางวิชาการ)
“การลดลงของคะแนนนักเรียน เป็นปรากฏการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน... แม้การแพร่ระบาด (COVID-19) จะมีผลอยู่บ้าง แต่แนวโน้มขาลงในหลายประเทศเริ่มชัดเจนขึ้นนานแล้วก่อนปี 2020 เสียอีก”
อ่านรายงาน PISA 2022 >> https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i_53f23881-en.html
“คะแนนไอคิวไม่ใช่แค่เครื่องวัดว่าคุณรู้อะไร แต่เป็นเครื่องวัดว่าคุณแก้ปัญหาได้ดีแค่ไหน... เรากำลังเห็นการเปลี่ยนแปลงในวิธีที่สมองของเราถูกใช้งานในยุคดิจิทัล”
อ่านงานวิจัยทางวารสาร Intelligence >> https://www.google.com/search?q=https://news.northwestern.edu/stories/2023/03/is-human-intelligence-declining/
“เรากำลังวิวัฒนาการไปเป็น ‘นักอ่านฉาบฉวยในโลกดิจิทัล’ สมองที่ปรับตัวได้ของเรา กำลังจัดระเบียบตัวเองใหม่ และในกระบวนการนั้น วงจรประสาทสำหรับการอ่านเชิงลึก และการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์กำลังถูกทำให้ลดประสิทธิภาพลง”
ข้อมูลจากโปรเจกต์ของ Maryanne Wolf https://www.google.com/search?q=https://www.maryannewolf.com/the-shallows
“ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทุกอย่าง จะหมายถึงความก้าวหน้า เพียงเพราะบางสิ่งสามารถทำได้ด้วยเทคโนโลยี แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเรา ‘ควร’ จะทำมันเสมอไป”
https://www.unesco.org/gem-report/en/technology
Tweet
อ่านรายงาน PISA 2022 >> https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i_53f23881-en.html
- Reverse Flynn Effect (Northwestern University) งานวิจัยเผยระดับ IQ ในสหรัฐฯ ลดลงครั้งแรกในรอบศตวรรษ โดยเฉพาะด้านการแก้ปัญหาเชิงตรรกะและอนุกรมภาพ
“คะแนนไอคิวไม่ใช่แค่เครื่องวัดว่าคุณรู้อะไร แต่เป็นเครื่องวัดว่าคุณแก้ปัญหาได้ดีแค่ไหน... เรากำลังเห็นการเปลี่ยนแปลงในวิธีที่สมองของเราถูกใช้งานในยุคดิจิทัล”
อ่านงานวิจัยทางวารสาร Intelligence >> https://www.google.com/search?q=https://news.northwestern.edu/stories/2023/03/is-human-intelligence-declining/
- Deep Reading & Digital Brain ( Maryanne Wolf ) อธิบายว่าการอ่านผ่านหน้าจอนานๆ ทำให้สมองส่วน "การวิเคราะห์ลึกซึ้ง" ถูกทำลายและแทนที่ด้วยการสแกนข้อมูลผ่านๆ
“เรากำลังวิวัฒนาการไปเป็น ‘นักอ่านฉาบฉวยในโลกดิจิทัล’ สมองที่ปรับตัวได้ของเรา กำลังจัดระเบียบตัวเองใหม่ และในกระบวนการนั้น วงจรประสาทสำหรับการอ่านเชิงลึก และการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์กำลังถูกทำให้ลดประสิทธิภาพลง”
ข้อมูลจากโปรเจกต์ของ Maryanne Wolf https://www.google.com/search?q=https://www.maryannewolf.com/the-shallows
- UNESCO GEM Report 2023 รายงานวิกฤตความรู้โลก ข้อเสนอแนะให้แบนสมาร์ทโฟนในโรงเรียนเพื่อกู้คืนสมาธิของเด็กนักเรียนอ่านรายงานฉบับเต็มจาก UNESCO
“ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทุกอย่าง จะหมายถึงความก้าวหน้า เพียงเพราะบางสิ่งสามารถทำได้ด้วยเทคโนโลยี แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเรา ‘ควร’ จะทำมันเสมอไป”
https://www.unesco.org/gem-report/en/technology



