ค้นหาบทความ 🙄





1/14/66

ซอสามสาย เครื่องดนตรีที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงโปรดปราน

   ซอสามสาย เป็นซอชนิดหนึ่งของไทย มีสามสาย จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์พบว่า ไทยเรามีใช้กันมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ธนิต อยู่โพธิ์กล่าวไว้ในหนังสือ “เครื่องดนตรีไทย” ว่า “ซอสามสายเป็นเครื่องดนตรีที่เล่นยาก แต่นิยมกันว่าไพเราะและสอดประสานเข้ากับเสียงของนักร้องได้สนิทสนมเป็นอันดี หาเสียงของเครื่องดนตรีอื่นเทียบเคียงได้ยาก”

ซอสามสาย เครื่องดนตรีที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงโปรดปราน

      ซอสามสายเป็นเครื่องดนตรี ที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ( รัชกาลที่ ๒ )   ทรงโปรดปรานมาก และเนื่องจากกะโหลกซอต้องใช้กะลามะพร้าว เป็นปุ่มสามเส้า ซึ่งมีรูปลักษณะเป็นพิเศษ และเป็นของที่หายาก เตุเพราะมิได้มีอยู่ทั่วไปทุกสวนมะพร้าว   จึงมีเรื่องเล่ากันว่า ในรัชสมัยของพระองค์นั้น หากทรงทราบว่า สวนของผู้ใดมีกะลามะพร้าวชนิดที่ใช้ทำกะโหลกซอสามสายได้ ก็จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทาน ตราภูมิคุ้มห้าม* แก่เจ้าของสวน มิให้ต้องเสียภาษีอากร

     ส่วนพระองค์เอง ก็ทรงชำนิชำนาญในการเล่นเครื่องดนตรีชนิดนี้เป็นอย่างยอดเยี่ยม ถึงกับทรงสร้างซอสามสาย ขึ้นไว้เป็นคู่พระหัตถ์ และมีอยู่คันหนึ่งโปรดพระราชทานนามว่า ..   “ซอสายฟ้าฟาด”  เล่ากันว่า  ในเวลาว่างจากพระราชกิจ ในตอนกลางคืน พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย มักจะโปรดทรงซอสามสาย ถ้าไม่ร่วมวงก็มักจะทรงเดี่ยวด้วยพระองค์เอง 

      ซอสามสายเป็นเครื่องดนตรีที่มีเสียงนุ่มนวล น่าฟัง จึงเหมาะในการทำหน้าที่คลอเสียงร้องของนักร้อง แต่เมื่อถึงเวลาบรรเลง ก็จะบรรเลงร่วมกับเครื่องดนตรีอื่นด้วย ในการบรรเลงร่วมกับวงนั้น นิยมบรรเลงแบบทางหวาน ๆ เรียบ ๆ มากกว่าทางเก็บขยี้


(จากหนังสือ ดุริยางคศิลป์ไทย ของ อรวรรณบรรจงศิลปะและคณะ. 2546)
(ภาพจาก วิกิภาษาไทย)
เรียบเรียงโดย : สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university
(เกร็ดความรู้เรื่องไทยศึกษา)


* ความรู้เพิ่มเติม 

ตราภูมิคุ้มห้าม คืออะไร ?  
     
      คำว่า ตราภูมิ เป็นโบราณศัพท์ และเป็นคำนาม หมายถึง หนังสือประจำตัวสำหรับคุ้มค่าน้ำค่าตลาดสมพัตสรได้เพียงราคา ๑ ตำลึง มักใช้เข้าคู่กับคำ คุ้มห้าม เป็น ตราภูมิคุ้มห้าม  

     คำว่า คุ้มห้าม นิยามไว้ว่า เป็นคำกริยา หมายถึง ยกเว้นจากความต้องห้ามและภาษีอากรโดยมีหนังสือเป็นตราภูมิ และอธิบายตรงกันว่า มักใช้เข้าคู่กับคำ ตราภูมิ เป็น ตราภูมิคุ้มห้าม

     คณะกรรมการศึกษาและพัฒนาความรู้ประวัติศาสตร์ไทย ราชบัณฑิตยสถาน มีความเห็นว่า คำ ตราภูมิ และ คุ้มห้าม เป็นคำเดียวกัน มิใช่คำที่แยกใช้ จึงได้แก้ไขให้เก็บคำ ตราภูมิคุ้มห้าม ซึ่งเป็นคำเต็มเพียงคำเดียว และปรับปรุงบทนิยาม ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ดังนี้

     ตราภูมิคุ้มห้าม เป็นโบราณศัพท์ และเป็นคำนาม หมายถึง หนังสือราชการประจำตัวไพร่หลวงสำหรับบางหมู่บางพวก เดิมเพื่อได้รับการลดหย่อนภาษีอากรต่าง ๆ หรือได้รับยกเว้นการเกณฑ์แรงงานตามที่กำหนดให้ ต่อมาเหลือเพียงการลดหย่อนภาษีอากร



 


Admin Bee

Author & Editor

ความรู้รอบตัวสั้นๆ 🌱 Miscellaneous บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ สังคม , ทัศนะ - Social Views , ประวัติศาสตร์ , วัฒนธรรม ,ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ






กระเป๋าหนังแท้ แบรนด์ไทย


  Smart Wallet bi-fold 


“The art of painted edges.”
100% Handstitcing Made with 💖

    กระเป๋าสตางค์หนังแท้ ที่ใช้กรรมวิธี การตัดเย็บด้วยมือ ( Hand-stitcing 100% ) จากวัสดุหนังแท้ ชนิดฟอกฝาด ที่มีคุณลักษณะ ของความแข็งแกร่ง ทำให้มีอายุการใช้งานสูง ดีไซน์การออกแบบที่เน้นความเรียบง่ายกระทัดรัด ช่อง full-lengthbillfold อยู่ด้านนอก

   >> ดูเพิ่มเติม 




5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

🟡 โพสต์แนะนำ

ศิราณี คือใคร ?

"ศิราณี" คือ นามปากกา ของคอลัมนิสต์ ท่านหนึ่ง ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และ นิตยสาร "ขวัญเรือน"   นักตอบปัญหาชีวิต และเป็นผู...

Popular Posts

แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY








ผู้สนับสนุน

ชุด Top Bestseller Set ประกอบด้วยหนังสือขายดี จำนวน 2 เล่ม | ศึกชิงพระคลังข้างที่ ๒๔๗๕ จากปล้นพระราชทรัพย์ถึงคดีสวรรคต ร.๘ และ สถาบันกษัตริย์ ความจริงที่ถูกบิดเบือน    





ป้ายกำกับ / Tag labels

กฎหมาย (2) กฐิน (2) กรรม (4) กระเป๋า (3) กรุงเทพฯ (17) กรุงศรีอยุธยา (9) กล้องถ่ายภาพ (6) กลาโหม (7) การจัดเก็บ (1) การเมือง (5) การศึกษา (80) กิจกรรมกลางแจ้ง (1) กีฬา (2) เกษตร (1) เกี่ยวกับสัตว์ (10) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขอมไม่ใช่เขมร (6) ขันที (1) ข้าว (1) ข่าวสาร (18) ขิง (1) เขมร (9) โขน (2) คณะราษฎร (4) คนเล่านิทาน (11) ครู (4) ความรู้ (88) คอมมิวนิสต์ (15) เครื่องบิน (4) เงินตรา (3) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (9) จีน (40) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (7) ดนตรีไทย (1) ดอกไม้ (1) เด็ก (3) เดนมาร์ก (1) ตลาดนัด (1) ตำรวจ (2) เตือนภัย (11) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (8) ท่องเที่ยว (24) ทะเล (2) ทัศนะ (19) ทำบุญ (2) เทคโนโลยี (10) โทรศัพท์มือถือ (2) ธนบัตร (1) ธนาคาร (4) ธรรมชาติ (4) ธรรมะ (1) ธุรกิจ (6) นราธิวาส (3) นวดไทย (1) นางใน (2) นาซี (1) น้ำมัน (1) นิทานพื้นบ้าน (1) นิยาย (3) แนะนำสินค้า (18) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (9) บริการ (1) บริหาร (1) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บุคคล (33) บุญ (2) บุหรี่ (1) เบตง (1) แบรนด์ไทย (3) โบราณวัตถุ (11) โบราณสถาน (3) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (9) ประท้วง (1) ประเทศไทย (100) ประวัติศาสตร์ (107) ปรัชญาชีวิต (16) ปูติน (1) ผลิต (2) ผิวสี (1) ฝรั่งเศส (2) พม่า (5) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระพุฒาจารย์ (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (6) พิพิธภัณฑ์ (5) เพชรบุรี (2) เพลง (6) แพทย์ (2) ฟาโรห์ (1) ไฟ (2) ไฟฉาย (1) ภาคใต้ (3) ภาคอีสาน (1) ภาษา (5) ภูมิปัญญา (6) ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ (1) มวยไทย (3) มุมไบ (2) มุสลิม (2) ไม้ไผ่ (1) ยิว (1) ยูนนาน (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (3) รองเท้า (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๒ (1) รัชกาลที่ ๔ (3) รัชกาลที่ ๕ (5) รัชกาลที่7 (5) รัชกาลที่ ๘ (1) รัสเซีย (9) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (68) เรื่องเล่า (9) โรค (1) โรคระบาด (1) โรงงาน (1) โรงพยาบาล (5) โรงเรียน (10) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ล้านนา (2) ลาว (4) เลือกตั้ง (1) โลกร้อน (1) วัด (10) วันสำคัญ (2) วิทยาศาสตร์ (8) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (4) ไวรัล (1) ศาสนา (23) ศิริราช (4) ศิลปะ (3) ศิลปาชีพ (1) สงขลา (1) สงคราม (32) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร (1) สมัยเมจิ (1) สยาม (10) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (26) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (5) สุขภาพ (9) สุภาพจิต (3) สุสาน (1) หนังแท้ (4) หนังสือ (20) ห้องเรียน (2) เหมาเจ๋อตง (1) เหรียญ (1) อเมริกา (23) อังกฤษ (3) อาหาร (5) อาหารจานโปรด (3) อิตาลี (2) อินเดีย (8) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (3) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) handmade (1) leather (1) metaverse (1) nomad (4) Nuclear (1) OPENUP (1) powerbank (1) shopee (1) Social media (2) social views (64) startup (1) UNESCO (3) xiaomi (1)





Miscellaneous | Misc.Today 🌱 . ขับเคลื่อนโดย Blogger.

 
miscthailand