จาก "วัตถุศักดิ์สิทธิ์" ที่ต้องกราบไหว้ สู่ "เครื่องมือแห่งอำนาจ"
กงเกวียนกำเกวียนของรัฐธรรมนูญไทย
ในสังคมไทยปัจจุบัน เรามักได้ยินคำว่า "แก้รัฐธรรมนูญ" ปรากฏอยู่ในพาดหัวข่าวแทบทุกวัน แต่ทราบหรือไม่ว่า ในอดีต "รัฐธรรมนูญ" ไม่ได้เป็นเพียงแค่สมุดปกแข็ง ที่บรรจุตัวกฎหมาย แต่มันเคยถูกทำให้เป็น “วัตถุศักดิ์สิทธิ์” ที่ประชาชนต้องกราบไหว้บูชา
เมื่อรัฐธรรมนูญกลายเป็นสิ่งเหนือธรรมชาติ
ย้อนกลับไปในยุคแรก หลังการเปลี่ยนแปลงปกครอง พ.ศ. 2475 คณะราษฎร ได้พยายามสร้าง "วัฒนธรรมรัฐธรรมนูญ" ให้เกิดขึ้นในใจประชาชน แต่ด้วยความที่ ระบอบใหม่ เป็นเรื่องใหม่เกินเข้าใจ รัฐจึงใช้วิธีนำ "รัฐธรรมนูญ" ไปผูกโยงกับความเชื่อเดิม มีการจัดงานฉลองรัฐธรรมนูญอย่างยิ่งใหญ่ อัญเชิญไปประดิษฐานบนพานแว่นฟ้า มีการเวียนเทียน และส่งมอบสำเนาไปประดิษฐานตามวัดวาอารามทั่วประเทศ เพื่อสร้างความรู้สึกว่า นี่คือสิ่งคุ้มครองบ้านเมืองให้ร่มเย็นเป็นสุข 😂
จากความหวัง... สู่เครื่องมือทางการเมือง
แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไป ความศักดิ์สิทธิ์ ในเชิงสัญลักษณ์กลับถูกบดบังด้วย "อำนาจนิยม" รัฐธรรมนูญฉบับแล้วฉบับเล่าถูกฉีกทิ้ง และเขียนใหม่ ( ไทยติดอันดับประเทศที่มีรัฐธรรมนูญมากที่สุดในโลก ) จากกฎหมายสูงสุดที่ควรจะ "คุ้มครองสิทธิ" ของประชาชน กลับกลายเป็น "เครื่องมือ" ที่กลุ่มผู้ถืออำนาจใช้เพื่อ ....
- สืบทอดอำนาจ ผ่านกติกาที่ดูเหมือนเป็นประชาธิปไตยแต่แฝงไปด้วยกลไกควบคุม
- กีดกันฝ่ายตรงข้าม การวางเงื่อนไขที่ทำให้การเข้าสู่ตำแหน่งทางการเมืองของคนบางกลุ่มเป็นเรื่องยาก
- สร้างความชอบธรรม ใช้รัฐธรรมนูญเป็นใบเบิกทางในการบริหารประเทศตามความต้องการของตนเอง
คำถามสำคัญ .....
เรากำลังหมุนวนอยู่ใน "อนาคตที่มืดมน" หรือไม่?
ซีรีส์ชุดนี้ ชวนให้เราตั้งคำถาม ที่แหลมคมว่า ทุกครั้ง ที่มีการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ หรือการแก้กฎหมายที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
"มันคือทางออกของประเทศจริงๆ หรือเป็นเพียงการขีดเส้นกติกาใหม่ เพื่อให้พวกพ้องได้เปรียบ ?"
หากเรายังคงมองรัฐธรรมนูญ เป็นเพียงสิ่งที่อยู่บนพาน หรือเป็นเพียงตัวหนังสือที่ไกลตัว เราอาจไม่มีวันหลุดพ้น จากวงจรที่ประชาชนเป็นเพียง "ตัวประกอบ" ในสนามแห่งอำนาจ
การทำความเข้าใจรัฐธรรมนูญในมุมที่ "ลึกกว่าที่เคยรู้" จึงไม่ใช่แค่เรื่องของนักกฎหมาย แต่มันคือเรื่องของทุกคน เพราะตราบใดที่กติกาการอยู่ร่วมกันยังถูกบิดเบือน อนาคตของประชาชนก็ยังคงตั้งอยู่บนความไม่แน่นอน
รัฐธรรมนูญควรเป็น "เครื่องมือสร้างอนาคต" ของคนทั้งประเทศ ไม่ใช่แค่ "เครื่องมือแห่งอำนาจ" ของใครบางกลุ่ม
**
ติดตามซีรีส์ "รัฐธรรมนูญ เครื่องมือแห่งอำนาจและอนาคตที่มืดมนของประชาชน" ทั้ง 20 ตอน เพื่อร่วมค้นหาคำตอบว่า... ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะดึงรัฐธรรมนูญลงจากพานศักดิ์สิทธิ์ มาไว้ในมือของประชาชนจริงๆ
นี่คือ ลิ้งค์พันธมิตร หรือที่เรียกว่า affiliate link ซึ่งหมายความว่า... หากคุณคลิ๊กลิ้งค์นี้ และซื้อผลิตภัณฑ์ อะไรก็ได้ ฉันจะได้ค่าคอมมิชชั่นเล็กน้อย สิ่งนี้จะช่วยสนับสนุนเว็บไซด์ และช่วยให้กำลังใจเราต่อไป
