เคยสงสัยกันไหมครับว่า... ทำไมบรรจุภัณฑ์ของยาเม็ดแต่ละชนิดถึงแตกต่างกัน ?
ยาบางอย่าง ถูกบรรจุรวมกันมาในขวดพลาสติก หรือขวดแก้วสีชา แต่ยาบางชนิดกลับถูกแพ็กแยกมาในแผงหลุมแบบ 1 ช่องต่อ 1 เม็ด หลายคนอาจมองว่า เป็นเรื่องความสวยงาม หรือเพื่อความสะดวกในการพกพาเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงของบรรจุภัณฑ์เหล่านี้มี "เหตุผลสำคัญ" ที่เรานึกไม่ถึง ซ่อนอยู่วันนี้ ผมมีโอกาสได้อ่านเรื่องราวดีๆ จากเพจ “รู้ก่อนลืมแก่กับหมอเก่ง” ทาง Facebook ซึ่งมีเคสหนึ่งที่น่าสนใจ และเป็นอุทาหรณ์สำคัญมาก ผมจึงขอหยิบยกเรื่องนี้มาเรียบเรียงใหม่ เพื่อถ่ายทอดให้ทุกท่านได้อ่าน และระมัดระวังไปพร้อมๆ กันครับ
เรื่องเล่าจากห้องตรวจ
เมื่อความสะดวกกลายเป็นผลเสีย
คุณตาบอกว่า :
“หมอ... ผมแกะยาออกจากแผง มาใส่ขวดรวมกันหมดเลยครับ มันหยิบกินง่ายดี ไม่ต้องเสียเวลาแกะหลายแผง”
ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องของความสะดวก แต่รู้ไหมครับว่า นี่คือจุดเริ่มต้นของอันตรายที่รุนแรงกว่าที่คิด
ยาเม็ดเปลือย คืออะไร ?
ยาเม็ดเปลือย คือ ยาที่ถูกแกะออกจากแผงหรือแคปซูล แล้ววางไว้เปลือยๆ ในขวด ในถ้วย หรือแบ่งใส่ซองล่วงหน้า โดยไม่ได้ออกแบบมาให้ทำแบบนั้น ...
ทำไม การแกะยาออกจากแผง (ยาเม็ดเปลือย) ถึงอันตราย โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุ ?
1. ยาเสื่อมคุณภาพโดยไม่รู้ตัว ... แผงยาทุกชิ้นถูกออกแบบมาเพื่อป้องกันความชื้น แสงแดด และอากาศ เมื่อเราแกะยาออกมาวางทิ้งไว้ ยาจะเสื่อมประสิทธิภาพลง กินเข้าไปแล้วอาจ “ออกฤทธิ์ไม่เต็มที่” หรือเหมือนไม่ได้กินยาเลยนั่นเอง ครับ
2. ระคายเคืองทางเดินอาหาร .... ยาหลายชนิดมีสารเคลือบพิเศษ เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยากัดกระเพาะ หรือป้องกันไม่ให้ยาติดค้าง ที่หลอดอาหาร เมื่อไม่มีเปลือกหุ้ม ยาจะสัมผัสกับเนื้อเยื่อโดยตรง ทำให้เกิดอาการ แสบคอ แสบท้อง คลื่นไส้ หรือรุนแรงถึงขั้นเป็นแผล
3. เสี่ยงกินยาผิดเม็ดและผิดขนาด .... ผู้สูงอายุส่วนมาก มักจะมีปัญหาเรื่องสายตา และความจำ เมื่อนำยาหลายชนิดที่มีลักษณะคล้ายๆกัน มาวางรวมกัน ย่อมเสี่ยงต่อการหยิบยาผิด ซึ่งอันตรายถึงชีวิตได้
4. ยาบางชนิด “ห้ามแกะ” เด็ดขาด .... โดยเฉพาะยาที่ออกฤทธิ์นาน (Sustained Release) หรือยาเคลือบลำไส้ หากแกะออกจากแผง หรือทำให้เม็ดแตก ตัวยาจะถูกดูดซึมเร็วเกินไปจนร่างกายรับไม่ไหว หรือเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง
วิธีดูแล การกินยาของผู้สูงอายุให้ปลอดภัย
ทำอย่างไร ?
- เก็บยาไว้ในแผงเดิมเสมอ .... จนกว่าจะถึงเวลารับประทานจริง ค่อยแกะออกมา
- ใช้ตลับแบ่งยาเท่าที่จำเป็น .... หากต้องจัดใส่กล่องแบ่งยา ควรแกะให้พอดี สำหรับช่วงระยะเวลาสั้นๆ เท่านั้น
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ... หากยาแกะยากเกินไป ให้ปรึกษาเภสัชกร เพื่อหาวิธีช่วยจัดยาที่เหมาะสม
- ตรวจสอบอย่างเป็นระบบ .... ลูกหลานควรช่วยตรวจสอบยาให้ท่านเป็นประจำ
ความตั้งใจดีของลูกหลาน หรือความต้องการเพิ่มความสะดวกของผู้สูงวัย บางครั้งอาจกลายเป็นอันตรายโดยไม่รู้ตัว ยาไม่ใช่ขนม และ “เปลือกยา” ไม่ได้มีไว้ให้รกบ้าน ....
ดูแลกันด้วยความเข้าใจ
รายละเอียดเล็กๆ
เหล่านี้ คือสิ่งที่ช่วยให้ผู้สูงวัย ปลอดภัย อยู่ได้อย่างมีคุณภาพ และมีศักดิ์ศรี
ด้วยความห่วงใย
ต้นฉบับของบทความ
นี่คือ ลิ้งค์พันธมิตร หรือที่เรียกว่า affiliate link ซึ่งหมายความว่า... หากคุณคลิ๊กลิ้งค์นี้ และซื้อผลิตภัณฑ์ อะไรก็ได้ ฉันจะได้ค่าคอมมิชชั่นเล็กน้อย สิ่งนี้จะช่วยสนับสนุนเว็บไซด์ และช่วยให้กำลังใจเราต่อไป
