ค้นหาบทความ 🙄





3/23/65

การเปลี่ยนแปลงประเพณี การไว้ผมมหาดไทย ในสมัยรัชกาลที่ 5

ตามประเพณี ครั้งกรุงศรีอยุธยา เด็กไว้ผมจุกเหมือนกันทั้งชายหญิง ผู้ใหญ่ชายไว้ “ผมมหาดไทย” คือโกนผมรอบศีรษะไว้ผมยาวสัก ๕ เซ็นต์บนกลางกบาลหัว แล้วหวีแต่งเรือนผมนั้นตามเห็นงาม


hairstyle - ทรงผมมหาดไทย


เกร็ดความรู้เรื่องไทยศึกษา

การเปลี่ยนแปลงประเพณีไว้ผมมหาดไทยในสมัยรัชกาลที่ 5

      “...เนื่องแต่จัดระเบียบการแต่งตัวเมื่อครั้ง (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) เสด็จไปสิงคโปร์คราวปีมะเมีย พ.ศ. ๒๑๔๓ นั้น เลยเกิดการเปลี่ยนแปลงประเพณีทั่วประเทศสยามอย่าง ๑ ซึ่งควรจะกล่าวไว้  ด้วยในสมัยนั้นไทยยังไว้ผมตามประเพณี ครั้งกรุงศรีอยุธยา เด็กไว้ผมจุกเหมือนกันทั้งชายหญิง ผู้ใหญ่ชายไว้  “ผมมหาดไทย”  คือโกนผมรอบศีรษะไว้ผมยาวสัก ๕ เซ็นต์บนกลางกบาลหัว แล้วหวีแต่งเรือนผมนั้นตามเห็นงาม ส่วนผู้หญิงไว้ “ผมปีก” มีเรือนผมแต่บนกบาลหัวทำนองเดียวกับชาย รอบหัว เดิมไว้ผมยาวลงมาจนประบ่า ชั้นหลังเปลี่ยนเป็นตัดเกรียนรอบศีรษะ และไว้ผมเป็นพู่ที่ริมหูสำหรับเกี่ยวดอกไม้ประดับ เรียกว่า “ผมทัด” ทั้งสองข้าง

      ประเพณีที่ไว้ผมเช่นว่ามา ไทยเราไว้อย่างเดียวกันทั้งบ้านทั้งเมือง จนเคยตามาหลายร้อยปี ก็เห็นงามตามวิสัยมนุษย์ อันสุดแต่ทำอะไรให้เหมือนกันมาก ๆ ก็ ( เกิดเป็นแฟชั่น ) เห็นว่างามตามกันไป เป็นเช่นเดียวกันทุกชาติทุกภาษา ยกตัวอย่างเช่น พวกจีนเดิมไว้ผมยาว ครั้นพวกเม่งจูมาครอบครองบังคับให้ไว้ผมเปีย นานเข้าก็นิยมว่าผมเปียสวยงาม หรือจะว่าอย่างฝรั่ง ยกตัวอย่างดังเครื่องแต่งตัวผู้หญิงที่เปลี่ยนแปลงไม่รู้จักหยุด ก็เป็นเพราะเหตุเช่นเดียวกัน

      แต่การไว้ผมของไทยอย่างว่ามา เมื่อไปยังต่างประเทศ พวกชาวเมืองเห็นเป็นวิปริตแปลกตา มักพากันยิ้มเยาะ เมื่อครั้งทูตไทยไปยุโรปในรัชกาลที่ ๔ จึงให้ไว้ผมทั้งศีรษะ และตัดยาวอย่างฝรั่ง แต่เมื่อกลับมาถึงกรุงเทพฯ ก็กลับตัดผมมหาดไทยไปอย่างเดิม เมื่อจะเสด็จไปสิงคโปร์คราวนี้ ก็โปรดฯ ให้ผู้ที่จะตามเสด็จเริ่มไว้ผมยาวตั้งแต่เวลาตระเตรียม เว้นแต่สมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ ให้ตามเสด็จไปทั้งไว้พระเกศาจุก ครั้งเมื่อเสด็จกลับคืนพระนคร ทรงปรารภกับท่านผู้ใหญ่ในราชการว่า การไปมาและคบหาสมาคมในระหว่างไทยกับฝรั่งจะมีมากขึ้นทุกที ประเพณีไว้ผมมหาดไทย ชวนให้ชาวต่างชาติดูหมิ่น ควรจะเปลี่ยนเป็นไว้ผมตัดยาวทั้งศีรษะ


       ท่านผู้ใหญ่ในราชการก็เห็นชอบตามพระราชดำริ จึงดำรัสสั่งให้เลิกตัดผมมหาดไทยในราชสำนักตั้งแต่ปีมะเมีย พ.ศ. ๒๔๑๔ เป็นต้นมา แต่มิได้บังคับถึงราษฎร ใครจะไว้อย่างไรก็ไว้ไปตามใจชอบ ...

       แต่เมื่อคนทั้งหลายเห็นบุคคลชั้นสูงไว้ผมตัดยาว ก็พากันตามอย่างมากขึ้นโดยลำดับ หลายปีประเพณีไว้ผมมหาดไทย จึงหมดไป ถึงกระนั้นเมื่อแรกเลิกตัดผมมหาดไทยนั้น คนชั้นผู้ใหญ่สูงอายุ ก็ยังไม่สิ้นนิยมผมมหาดไทย

     แม้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ มักให้ช่างตัดผมรอบศีรษะให้สั้น และไว้ผมข้างบนยาวคล้ายกับเรือนผมมหาดไทย เรียกกันว่า “ผมรองทรง”  ทรงฝ่ายผู้หญิงนั้น ก็โปรดฯให้เลิกผมปีก เปลี่ยนเป็นไว้ผมตัดยาวแต่ในราชสำนักก่อน แล้วผู้หญิงพวกอื่นก็เอาอย่างต่อ ๆ กันไปทั่วทั้งเมือง..” 





( จากหนังสือ ความทรงจำ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ พระนิพนธ์สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ)
(ภาพจาก วิพากษ์ประวัติศาสตร์ )


 รวมหนังสือ รัชกาลที่ ๕

รวมหนังสือ รัชกาลที่ 5





หนังสือแนะนำ : แม่นากภาคสมบูรณ์ 

    หนังสือสารคดีเล่มนี้  ได้รวบรวมความเป็นมา เกี่ยวกับการเล่าขานถึงตำนาน ผีแม่นาก จากทุกสถานที่ จากหลายยุคสมัย เพื่อมาประติดประต่อเรื่องราว และพิสูจน์ว่าตำนานที่เล่าขานนี้มีมูลความจริงหรือไม่! รวบรวมเรื่องราวและเล่าถึงรายละเอียดต่างๆ อย่างละเอียดลออ โดย ​ เอนก นาวิก มูล ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี 256​3

 



Admin Bee

Author & Editor

ความรู้รอบตัวสั้นๆ 🌱 Miscellaneous บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ สังคม , ทัศนะ - Social Views , ประวัติศาสตร์ , วัฒนธรรม ,ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ






กระเป๋าหนังแท้ แบรนด์ไทย


  Smart Wallet bi-fold 


“The art of painted edges.”
100% Handstitcing Made with 💖

    กระเป๋าสตางค์หนังแท้ ที่ใช้กรรมวิธี การตัดเย็บด้วยมือ ( Hand-stitcing 100% ) จากวัสดุหนังแท้ ชนิดฟอกฝาด ที่มีคุณลักษณะ ของความแข็งแกร่ง ทำให้มีอายุการใช้งานสูง ดีไซน์การออกแบบที่เน้นความเรียบง่ายกระทัดรัด ช่อง full-lengthbillfold อยู่ด้านนอก

   >> ดูเพิ่มเติม 




5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

🟡 โพสต์แนะนำ

ศิราณี คือใคร ?

"ศิราณี" คือ นามปากกา ของคอลัมนิสต์ ท่านหนึ่ง ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และ นิตยสาร "ขวัญเรือน"   นักตอบปัญหาชีวิต และเป็นผู...

Popular Posts

แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY








ผู้สนับสนุน

ชุด Top Bestseller Set ประกอบด้วยหนังสือขายดี จำนวน 2 เล่ม | ศึกชิงพระคลังข้างที่ ๒๔๗๕ จากปล้นพระราชทรัพย์ถึงคดีสวรรคต ร.๘ และ สถาบันกษัตริย์ ความจริงที่ถูกบิดเบือน    





ป้ายกำกับ / Tag labels

กฎหมาย (2) กฐิน (2) กรรม (4) กระเป๋า (3) กรุงเทพฯ (17) กรุงศรีอยุธยา (9) กล้องถ่ายภาพ (6) กลาโหม (7) การจัดเก็บ (1) การเมือง (5) การศึกษา (80) กิจกรรมกลางแจ้ง (1) กีฬา (2) เกษตร (1) เกี่ยวกับสัตว์ (10) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขอมไม่ใช่เขมร (6) ขันที (1) ข้าว (1) ข่าวสาร (18) ขิง (1) เขมร (9) โขน (2) คณะราษฎร (4) คนเล่านิทาน (11) ครู (4) ความรู้ (88) คอมมิวนิสต์ (15) เครื่องบิน (4) เงินตรา (3) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (9) จีน (40) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (7) ดนตรีไทย (1) ดอกไม้ (1) เด็ก (3) เดนมาร์ก (1) ตลาดนัด (1) ตำรวจ (2) เตือนภัย (11) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (8) ท่องเที่ยว (24) ทะเล (2) ทัศนะ (19) ทำบุญ (2) เทคโนโลยี (10) โทรศัพท์มือถือ (2) ธนบัตร (1) ธนาคาร (4) ธรรมชาติ (4) ธรรมะ (1) ธุรกิจ (6) นราธิวาส (3) นวดไทย (1) นางใน (2) นาซี (1) น้ำมัน (1) นิทานพื้นบ้าน (1) นิยาย (3) แนะนำสินค้า (18) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (9) บริการ (1) บริหาร (1) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บุคคล (33) บุญ (2) บุหรี่ (1) เบตง (1) แบรนด์ไทย (3) โบราณวัตถุ (11) โบราณสถาน (3) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (9) ประท้วง (1) ประเทศไทย (100) ประวัติศาสตร์ (107) ปรัชญาชีวิต (16) ปูติน (1) ผลิต (2) ผิวสี (1) ฝรั่งเศส (2) พม่า (5) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระพุฒาจารย์ (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (6) พิพิธภัณฑ์ (5) เพชรบุรี (2) เพลง (6) แพทย์ (2) ฟาโรห์ (1) ไฟ (2) ไฟฉาย (1) ภาคใต้ (3) ภาคอีสาน (1) ภาษา (5) ภูมิปัญญา (6) ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ (1) มวยไทย (3) มุมไบ (2) มุสลิม (2) ไม้ไผ่ (1) ยิว (1) ยูนนาน (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (3) รองเท้า (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๒ (1) รัชกาลที่ ๔ (3) รัชกาลที่ ๕ (5) รัชกาลที่7 (5) รัชกาลที่ ๘ (1) รัสเซีย (9) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (68) เรื่องเล่า (9) โรค (1) โรคระบาด (1) โรงงาน (1) โรงพยาบาล (5) โรงเรียน (10) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ล้านนา (2) ลาว (4) เลือกตั้ง (1) โลกร้อน (1) วัด (10) วันสำคัญ (2) วิทยาศาสตร์ (8) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (4) ไวรัล (1) ศาสนา (23) ศิริราช (4) ศิลปะ (3) ศิลปาชีพ (1) สงขลา (1) สงคราม (32) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร (1) สมัยเมจิ (1) สยาม (10) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (26) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (5) สุขภาพ (9) สุภาพจิต (3) สุสาน (1) หนังแท้ (4) หนังสือ (20) ห้องเรียน (2) เหมาเจ๋อตง (1) เหรียญ (1) อเมริกา (23) อังกฤษ (3) อาหาร (5) อาหารจานโปรด (3) อิตาลี (2) อินเดีย (8) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (3) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) handmade (1) leather (1) metaverse (1) nomad (4) Nuclear (1) OPENUP (1) powerbank (1) shopee (1) Social media (2) social views (64) startup (1) UNESCO (3) xiaomi (1)





Miscellaneous | Misc.Today 🌱 . ขับเคลื่อนโดย Blogger.

 
miscthailand