ค้นหาบทความ 🙄





2/24/67

ว่าวไทยในอดีต กำเนิดชื่อ ว่าวจุฬา ว่าวปักเป้า

    ท้องสนามหลวง เป็นสนามแข่งว่าวมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ นอกจากนั้น ยังมีสนามอื่น ๆ เรียกว่า “สนามนอก” ไม่ว่าจะเป็นสนามมะเกลือ  ( ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงพักบุปผาราม ในปัจจุบัน ) หรือ ที่สวนลุมพินี เป็นต้น 


Thai kites in the past


    ในสมัยก่อน เมื่อถึงหน้าว่าว คือตั้งแต่ปลายฤดูหนาว จนเข้าสู่ต้นหน้าฝน ท้องฟ้าในกรุงเทพมหานคร จะเต็มไปด้วยว่าวที่เด็กๆ พากันชักชึ้นไปอย่างสนุกสนาน ส่วนผู้ใหญ่ ก็นิยมไปดูว่าว รวมทั้งแข่งว่าวพนัน เพราะในขณะนั้น ยังไม่มีสิ่งก่อสร้างที่จะเป็นอุปสรรคในการเล่นว่าว รวมทั้งยังไม่มีสิ่งเริงรมย์มากมายเช่นในปัจจุบัน 

     กีฬาว่าวไทย  จึงเป็นของคู่กับชีวิตคนไทย ทั้งในเขตเมืองและชนบททั่วประเทศ 

    ในประเทศไทยมี หลักฐานว่า  คนไทยรู้จักการเล่นว่าว มาตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัย ในพงศาวดารเหนือ กล่าวถึงพระร่วง ว่า ทรงโปรดการทรงว่าว และในตำราท้าวศรีจุฬาลักษณ์ ก็มีการกล่าวถึงพระราชพิธีบุษยาภิเษกในเดือนยี่ว่า "เป็นนักขัตฤกษ์ที่นางสนมกำนัลได้ดูการเล่นว่าวหง่าวที่มีเสียงไพเราะ" 

"พระราชพิธีแคลง"

      ในสมัยอยุธยา ชาวไทยนิยมเล่นว่าว จนเกิดกฏมณเฑียรบาล ห้ามเล่นว่าวข้ามพระราชวัง ?!!

* และได้เกิดพระราชพิธีเกี่ยวกับว่าวขึ้น เรียกว่า "พระราชพิธีแคลง"   หรือ  มีพระราชพิธีคลึม 


 ซึ่งก็คือ พิธีชักว่าวเรียกลม  โดยในคำให้การ ชาวกรุงเก่า  กล่าวไว้ว่า  ในเดือนอ้าย เป็นพิธีกรรมที่แสดงความสนุก ดังปรากฏในทวาทศมาส และกาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก ของเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ ว่า ....

.. ฤดูราษฎรเหล้น มหรสพ
ทุกทั่วหญิงชายพวง พวกพ้อง
สวนเสียงสำเนียงจบ เจียรโลก
แสนสนุกนิถ้วนถ้อง ทั่วเมือง ...

 *   กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก พระนิพนธ์ของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศ หรือ เจ้าฟ้ากุ้ง

... เดือนอ้ายผายกรุงท้าว พิธีว่าวกล่าวกลแสดง
เดือนนี้พิธีแคลง กลุ้มท้องฟ้าคลาอรไกลฯ
มฤคเศียรดลมาศเกล้า ลมแรง
ว่าวง่าวพิธีแสดง แหล่งหล้า
เรียกชื่อพิธีแขลง โดยที่
สาวส่งขึ้นลอยฟ้า ร่ายร้องคนึงสาวฯ ... 

กำเนิดชื่อ "ว่าวจุฬา" 

      ในสมัยอยุธยาได้ปรากฏชื่อ "ว่าวจุฬา" ขึ้นเป็นครั้งแรก ในสมัยพระเพทราชา แม่ทัพแห่งกรุงศรีอยุธยา สามารถปราบเจ้าเมืองนครราชสีมา ซึ่งเป็นกบฏได้ ด้วยใช้หม้อดินดำผูกสายป่านว่าวจุฬา ล่ามชนวนชักข้ามกำแพง เข้าเผาเมืองจนระส่ำระสาย ทำให้ตีเมืองสำเร็จ !!! 

*กำเนิดชื่อ "ว่าวปักเป้า" 
    
สมัยแผ่นดินของพระพุทธเจ้าเสือ นอกเหนือจากที่ทรงโปรดการชกมวยแล้ว ยังทรงโปรดการเล่นว่าว และคว้าจุฬาปักเป้ากับ ข้าราชบริพารเสมอๆ คำว่า "ว่าวปักเป้า" จึงเป็นว่าวอีกชนิดหนึ่งที่ปรากฏขึ้น ในสมัยนี้และเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายตั้งแต่นั้นมา


      ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ การละเล่น และกีฬาว่าว มีกล่าวไว้มากมาย เช่น 

  • ในตำนานวังหน้า กล่าวไว้ว่า 

    "พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และสมเด็จกรมพระราชวังบรวมหาเสนานุรักษ์ พระอนุชาธิราช โปรดการทรงว่าวมาก จนมีคำกล่าวว่า วังหลวงทรงจุฬา วังหน้าทรงปักเป้า..." 
     การประกวดและแข่งขันว่าว ที่ท้องสนามหลวง เริ่มขึ้นอย่างจริงจัง ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสนับสนุนกีฬาเล่นว่าว โดยโปรดให้มีการประกวดและแข่งขันว่าวจุฬา-ปักเป้า  และทรงกำหนดให้มีกติกาการแข่งขันเป็นลายลักษณ์อักษรขึ้น เพื่อให้การแข่งขันเป็นไปอย่างยุติธรรมและสนุกสนาน ...

ในสมัยรัชกาลที่ 5   นี้ มีนักว่าวมือดี คือ พระยาภิรมย์ภักดี (ชม เศรษฐบุตร) ถนัดในการเล่นว่าวปักเป้า ต่อมาพระยาภิรมย์ภักดีได้แต่งตำราขึ้น ชื่อว่า “ตำนานว่าวพนัน ตำราผูกว่าว วิธีชักว่าว และการเล่นว่าวต่อสู่กันในอากาศ”


* ว่าวพนัน 

การเล่นว่าวพนัน ว่าวจุฬา ว่าวปักเป้า ของไทย

 โดย :  พระยาภิรมย์ภักดี (บุญรอด เศรษฐบุตร, พ.ศ. 2415-2493)

    ถือเป็นวิธีการเล่นที่พิเศษกว่าการเล่นว่าวในวัฒนธรรมอื่น

    ท่านอธิบายว่า “ว่าวของประเทศใดในโลกนี้ จะเอาขึ้นเล่นต่อสู้ ถึงทำสงครามกันในอากาศ เอาแพ้ชนะกันได้เหมือนว่าวของเราไม่มีเลย  ต้องนับว่าว่าวพนันของเราเล่นได้แปลกประหลาดเลิศกว่าว่าวทั้งหลายของต่างประเทศ  ... จริงอยู่ทุกประเทศเขาทำว่าวเล่นกันมาแต่ดึกดำบรรพ์ และยังซ้ำมีเล่นมาก่อนไทยเราเสียอีก แต่เขาเอาขึ้นไปลอยอยู่บนอากาศเฉยๆ ผู้เล่นหาสามารถจะบังคับให้มันไปซ้ายมาขวาขึ้นลงคว้ากันจนเป็นเกมไม่”

 ว่าวพนันเป็นกีฬากลางแจ้งในฤดูร้อนของภาคกลาง โดยเริ่มเล่นกันในช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน ว่าวพนันที่ใช้แข่งขันมี 2 ชนิด คือ ว่าวจุฬา และ ว่าวปักเป้า

(ภาพ-พระยาภิรมย์ภักดี (ชม เศรษฐบุตร) ชนะเล่นว่าวได้ที่ 1 )
(ภาพจาก หอจดหมายเหตุ กรมศิลปากร)

ข้อมูลอ้างอิง 

(อ้างจากบทโทรทัศน์ รายการ อยู่อย่างไทย เรื่อง ย้อนอดีตว่าวไทย ของสุรินทร์ แปลงประสพโชค. 13 พฤษภาคม 2529)

เรียบเรียงโดย ::  สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university |  *เพิ่มเติมโดย misc.today 
















Admin Bee

สนับสนุน Misc.Today

นี่คือ ลิ้งค์พันธมิตร หรือที่เรียกว่า affiliate link ซึ่งหมายความว่า... หากคุณคลิ๊กลิ้งค์นี้ และซื้อผลิตภัณฑ์ อะไรก็ได้ ฉันจะได้ค่าคอมมิชชั่นเล็กน้อย สิ่งนี้จะช่วยสนับสนุนเว็บไซด์ และช่วยให้กำลังใจเราต่อไป



 

คุณอาจสนใจ

เครื่องดื่มมหัศจรรย์ เพื่อสุขภาพที่ดี


  ชาหมักคอมบูชะ Scoby doit  



“ จุลินทรีย์ โพรไบโอติก ที่มีอยู่ในชาหมัก คอมบูชะ ( Kombucha ) สามารถแก้ไขปัญหาของระบบทางเดินอาหาร และลำไส้”

KOMBUCHA ORIGINAL 101 / by Scoby Do it 💖
    เครื่องดื่มชาหมักเพื่อสุขภาพ คอมบูชา หรือ คอมบูชะ ( Kombucha ) Scoby do it คือ เครื่องดื่มที่ผ่านกระบวนการหมัก มีสรรพคุณทางยา โดยมี “จุลินทรีย์ โพรไบโอติก Probiotics” ที่เป็นพระเอกของเครื่องดื่มชนิดนี้ “จุลินทรีย์” ที่อยู่ในชาหมักที่เกิดจากการหมักชา จะมี สารฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) ช่วยต้านอนุมูลอิสระ และอาจช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด เบาหวาน มะเร็ง และโรคอัลไซเมอร์ได้ 

   >> ดูเพิ่มเติม 




5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

🟡 โพสต์แนะนำ

คริสเตียนไซออนนิสท์ คือใคร ? - Christian Zionist

ช่วงนี้ ผมติดตามหาข้อมูลเกี่ยวกับ อิสราเอล กับ ปาเลสไตน์ ครับ ส่วนใหญ่จะเป็นแนวประวัติศาสตร์เสียมาก เพราะผมมีความเชื่อส่วนตัวว่า การที่เราจะ...

Popular Posts

แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY








ผู้สนับสนุน







Xiaomi Kingsmith Walking Pad

 Xiaomi Kingsmith Walking Pad R1 Pro/ R2 ลู่เดิน/วิ่งไฟฟ้า พับเก็บได้ สำหรับการออกกำลังกายภายในบ้าน >> คลิ๊กดูเพิ่มอีก


ป้ายกำกับ / Tag labels

2475 (1) กฎหมาย (4) กฐิน (2) กรรม (5) กระเป๋า (3) กรุงเทพฯ (19) กรุงศรีอยุธยา (11) กล้องถ่ายภาพ (7) กลอน (4) กลาโหม (9) การเกษตร (7) การจัดเก็บ (2) การเมือง (50) การศึกษา (129) กิจกรรมกลางแจ้ง (2) กีฬา (3) เกษตร (2) เกี่ยวกับสัตว์ (12) ไกลกังวล (1) ขงจื้อ (1) ขนม (2) ขอมไม่ใช่เขมร (6) ข้าว (3) ข่าวสาร (22) ขิง (1) เขมร (10) โขน (2) คณะราษฎร (10) คติธรรม (1) คนเล่านิทาน (14) ครู (6) ความเชื่อ (12) ความรู้ (149) คอมมิวนิสต์ (31) คำภีร์ (2) คำสอน (11) เครื่องบิน (7) เงินตรา (4) จอมพล ป. พิบูล (1) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (13) จีน (53) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (5) ญี่ปุ่น (15) ดนตรีไทย (1) ดอกไม้ (1) เด็ก (5) เดนมาร์ก (1) ต้นไม้ (4) ตลาดนัด (1) ตำรวจ (2) เตา (1) เตือนภัย (16) แต่งงาน (1) ทรัพยากร (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (9) ท่องเที่ยว (27) ทะเล (3) ทัศนะ (49) ทำบุญ (5) ทำอาหาร (5) เทคโนโลยี (13) โทรศัพท์มือถือ (2) ธนบัตร (1) ธนาคาร (4) ธรณี (1) ธรรมชาติ (8) ธรรมในคำกลอน (1) ธรรมะ (6) ธรรมาธิปไตย (2) ธุรกิจ (10) นราธิวาส (3) นวดไทย (1) นักบิน (1) นักเรียน (4) นางใน (1) นาซี (1) นายกรัฐมนตรี (3) น้ำมัน (1) นิทานพื้นบ้าน (1) นิยาย (3) นิวเคลียร์ (1) เนปาล (1) แนะนำสินค้า (36) โนรา (1) ในหลวง ร.10 (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (15) บริการ (3) บริหาร (3) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บัตรประชาชน (1) บุคคล (42) บุญ (3) บุหรี่ (1) เบตง (1) แบรนด์ไทย (5) โบราณวัตถุ (13) โบราณสถาน (6) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (52) ประท้วง (7) ประเทศไทย (174) ประวัติศาสตร์ (147) ปรัชญาชีวิต (21) ปรีดี (2) ปลูกต้นไม้ (3) ปูติน (1) ผลไม้ (1) ผลิต (3) ผิวสี (1) แผ่นดินไหว (1) ฝรั่งเศส (6) พม่า (6) พยาบาล (1) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระนเรศ (1) พระพุฒาจารย์ (1) พระพุทธเจ้า (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (10) พราหมณ์ (1) พิบูลสวัสดี (1) พิพิธภัณฑ์ (9) พุทธทาส (1) พุทธศาสนา (11) เพชรบุรี (3) เพลง (8) เพลงผ้า ปรพากย์ (1) แพทย์ (4) ฟาโรห์ (1) ไฟ (4) ไฟฉาย (1) ไฟฟ้า (1) ภัยพิบัติ (1) ภาคใต้ (6) ภาคอีสาน (1) ภาษา (9) ภาษิต (1) ภูเขาไฟ (1) ภูมิปัญญา (19) ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ (1) มวยไทย (5) มาเลเซีย (1) มุมไบ (2) มุสลิม (2) แม่ (1) ไม้ไผ่ (1) ยา (1) ยิว (3) ยูนนาน (1) เยาวชน (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (3) รองเท้า (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๒ (1) รัชกาลที่ ๔ (3) รัชกาลที่ ๕ (7) รัชกาลที่ ๖ (1) รัชกาลที่7 (8) รัชกาลที่ ๘ (5) รัฐประหาร (6) รัสเซีย (12) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (2) เรื่องเก่า (80) เรื่องเล่า (23) โรค (5) โรคระบาด (3) โรงงาน (1) โรงพยาบาล (9) โรงเรียน (16) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ลัทธิ (2) ลัทธิมาร์กซ์ (2) ล้านนา (3) ลาว (4) เลือกตั้ง (9) โลก (5) โลกร้อน (3) วัฒนธรรม (2) วัด (14) วันแม่ (1) วันสำคัญ (5) วิทยาศาสตร์ (9) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (4) ไวรัล (1) ศัพท์ (1) ศาสนา (36) ศิริราช (5) ศิลปะ (4) ศิลปาชีพ (1) เศรษฐกิจ (3) สงขลา (1) สงคราม (50) สถานีรถไฟ (1) สนามบิน (2) สเปน (1) สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร (2) สมัยเมจิ (1) สยาม (12) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (2) สังคม (36) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (13) สื่อ (3) สุขภาพ (14) สุภาพจิต (6) สุสาน (1) หนังแท้ (4) หนังสือ (31) หนังสือพิมพ์ (1) ห้องเรียน (4) เหมาเจ๋อตง (2) เหรียญ (1) อเมริกา (36) ออสเตรีย (1) อังกฤษ (6) อาชีพ (1) อาหาร (16) อาหารจานโปรด (9) อิตาลี (3) อินเดีย (8) อิสราเอล (3) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (4) ไอร์แลนด์ (1) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) handmade (1) leather (1) metaverse (1) nomad (6) Nuclear (1) OPENUP (1) powerbank (1) shopee (1) Social media (2) social views (114) startup (1) UNESCO (4) xiaomi (1)


Miscellaneous | Misc.Today 🌱 . ขับเคลื่อนโดย Blogger.

 
miscthailand