1/08/65

หมาตักน้ำ คืออะไร

    หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ ถ้าทำมาจากต้อหมาก (กากหมาก) ก็เรียก “หมาต้อ” ถ้าทำมาจากใบจากก็เรียก “หมาจาก” ถ้าทำมาจากกากหลาชะโอนก็เรียก “หมาต้อหลาโอน” 

 

หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ

   โดยทั่วไปโดยรวม เรียกว่า “หมาตักน้ำ” สันนิษฐานว่ามาจากภาษามลายู คำว่า “ติหมา” หรือ “timba” หมายถึงภาชนะตักน้ำที่ทำด้วยกากหมาก 


     ทุกวันนี้ หมาตักน้ำ ยังเป็นที่นิยมแพร่หลายอยู่ในท้องถิ่นทางภาคใต้ เพราะทำมาจากวัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น และมีคุณสมบัติเหมาะแก่การนำมาใช้งานได้อย่างดี มีน้ำหนักเบา โดยเฉพาะเมื่อหย่อนหมาตักน้ำ ลงแตะบนผิวน้ำบ่อ หมาจะตะแคงแล้วคว่ำตัวได้เอง ไม่ต้องออกแรงกด ทำให้ตักน้ำได้ง่าย แสดงให้เป็นถึงภูมิปัญญาที่เข้าใจถึงคุณลักษณะพิเศษของธรรมชาติ 

     นอกจากชาวบ้านใช้ตักน้ำบ่อแล้ว ยังใช้วิดน้ำในเรือ หรือใช้ตักน้ำแทนขันน้ำได้อีกด้วย
ในเชิงช่าง ในกรณีที่หมาทำจากใบจาก ชาวบ้านจะตัดยอดอ่อนที่มีใบรวมกันอยู่หนาแน่นมาตัดเอาแต่ใบที่มีขนาดพอเหมาะมาตากแดดให้หมาด ๆ เพื่อให้สอดใบได้สะดวก เวลาจะสอดต้องคลี่ใบข้างหนึ่งแล้วสอดให้แต่ละใบสลับโคน-ปลายไปเรื่อย ๆ ให้ปลายทั้งสองข้างมีขนาดเท่ากัน แล้วรวบปลายทั้งสองข้างเข้าหากันเพื่อผูกติดเป็นที่ถือ 

    การผูกปลายมีสองวิธี คือ ถ้าเอาปลายทั้งสองผูกไขว้กันจะเรียกภาชนะนั้นว่า “หมาโผ้” (หมาตัวผู้) แต่ถ้าเอาปลายสองข้างมาสอดผูกแนบกันแล้วมัดรวมจะเรียกว่า “หมาเหมีย” (หมาตัวเมีย) และเพื่อให้มีความทนทาน ก็ใช้หวายหรือคล้าแทงเย็บรอยต่อระหว่างใบจากแต่ละใบตามแนวขวาง 


..ปัจจุบันแม้จะมีภาชนะตักน้ำสมัยใหม่ที่ทำเป็นอุตสาหกรรมโดยใช้วัสดุอื่น คือ พลาสติกและสังกะสีหรืออะลูมิเนียม แต่ชาวบ้านในภาคใต้จำนวนมาก ก็ยังนิยมใช้หมากันแพร่หลายอยู่มาก โดยเฉพาะในชุมชนชนบททั่วไป 


(อ้างอิงจาก หนังสือภูมิปัญญาทักษิณ ของ ศาสตราจารย์ ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง)
(ภาพจาก museumthailand)


สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university





Books Recommendation



Miscellaneous

Author & Editor

บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด Miscellaneous เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ และอื่นๆ อีกมากมาย

โพสต์แนะนำ

พลทหาร ชุน แซ่ฉั่ว ทหารเรือที่อุ้มระเบิดอยู่ในวงแขน

   อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ เชื่อว่า หลายคนคงเคยเห็นกันแล้ว รูปปั้นของเหล่านักรบ ๕ เหล่า คือ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจสนาม และพลเรือน ซึ่ง...

ป้ายกำกับ / Tag labels

กรรม (3) กรุงเทพฯ (8) กรุงศรีอยุธยา (5) กล้องถ่ายภาพ (5) กลาโหม (3) การศึกษา (41) กีฬา (1) เกี่ยวกับสัตว์ (6) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขันที (1) ข่าวสาร (4) เขมร (3) โขน (1) ความรู้ (23) คอมมิวนิสต์ (4) เครื่องบิน (2) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (3) จีน (18) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (1) เดนมาร์ก (1) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (2) ท่องเที่ยว (13) ทำบุญ (1) เทคโนโลยี (4) ธนาคาร (1) นราธิวาส (3) นางใน (2) นิยาย (1) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (6) บ่อน (1) บัตรเครดิต (1) บุคคล (16) บุญ (2) บุหรี่ (1) โบราณวัตถุ (4) โบสถ์ (2) ประเทศไทย (37) ประวัติศาสตร์ (47) ฝรั่งเศส (1) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระราชกรณียกิจ (3) พระสงฆ์ (1) เพชรบุรี (2) เพลง (4) ภาคใต้ (2) ภาคอีสาน (1) ภาษา (1) ภูมิปัญญา (1) มุมไบ (2) มุสลิม (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (2) ระเบิด (1) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (33) โรคระบาด (1) โรงเรียน (2) ลาว (2) วัด (8) วิทยาศาสตร์ (5) วิทยุ (2) วิหาร (3) ศาสนา (10) ศิลปาชีพ (1) สงคราม (1) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สยาม (6) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (2) สำนวน (4) สิ่งประดิษฐ์ (1) หนังแท้ (2) หนังสือ (4) เหรียญ (1) อเมริกา (3) อินเดีย (4) อีสาน (1) cpr (1) deep state (1) Diarymisc (3) Social media (1) UNESCO (1)


ค้นหาบล็อกนี้





Popular Posts



BOOKs OF THE DAY

หนังสือแนะนำ : ครูเสด มหาสงครามแผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ The Crusades  

“สงครามครูเสด” มิใช่เพียง สงครามศาสนาระหว่างคริสต์ศาสนาและศาสนาอิสลามเท่านั้น แต่นี่คือสงครามที่เปลี่ยนโลกทั้งโลกไปตลอดกาลอย่างแท้จริง!

     แม้ภาพลักษณ์ของ “สงครามครูเสด” ในสายตาของคนยุคหลัง มักถูกมองว่าเป็นสงครามแห่งศาสนาและความงมงายบ้าคลั่งของชาวคริสต์ในยุคกลาง แต่ด้วยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ด้านสังคมและเศรษฐกิจในยุคนั้นกลับบ่งชี้ว่า ผลของการทำสงครามครูเสดนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในสังคมยุโรปอย่างไม่เคยมีมาก่อน ด้วยการพลิกโฉมหน้าของสังคมศักดินาอันล้าหลัง ให้กลายเป็นยุคแห่งรัฐชาติที่มีอำนาจทางการเมืองที่ทันสมัยและเป็นปึกแผ่น พร้อมกับภาวะเศรษฐกิจที่เฟื่องฟูและรุ่งโรจน์อย่างน่าเหลือเชื่อ

 >> สั่งซื้อ <<

บทความพิเศษ



กระเป๋าหนังแท้ แบรนด์ไทย

 
miscthailand