ค้นหาบทความ 🙄





1/08/65

หมาตักน้ำ คืออะไร

    หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ ถ้าทำมาจากต้อหมาก (กากหมาก) ก็เรียก “หมาต้อ” ถ้าทำมาจากใบจากก็เรียก “หมาจาก” ถ้าทำมาจากกากหลาชะโอนก็เรียก “หมาต้อหลาโอน” 

 

หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ

   โดยทั่วไปโดยรวม เรียกว่า “หมาตักน้ำ” สันนิษฐานว่ามาจากภาษามลายู คำว่า “ติหมา” หรือ “timba” หมายถึงภาชนะตักน้ำที่ทำด้วยกากหมาก 


     ทุกวันนี้ หมาตักน้ำ ยังเป็นที่นิยมแพร่หลายอยู่ในท้องถิ่นทางภาคใต้ เพราะทำมาจากวัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น และมีคุณสมบัติเหมาะแก่การนำมาใช้งานได้อย่างดี มีน้ำหนักเบา โดยเฉพาะเมื่อหย่อนหมาตักน้ำ ลงแตะบนผิวน้ำบ่อ หมาจะตะแคงแล้วคว่ำตัวได้เอง ไม่ต้องออกแรงกด ทำให้ตักน้ำได้ง่าย แสดงให้เป็นถึงภูมิปัญญาที่เข้าใจถึงคุณลักษณะพิเศษของธรรมชาติ 

     นอกจากชาวบ้านใช้ตักน้ำบ่อแล้ว ยังใช้วิดน้ำในเรือ หรือใช้ตักน้ำแทนขันน้ำได้อีกด้วย
ในเชิงช่าง ในกรณีที่หมาทำจากใบจาก ชาวบ้านจะตัดยอดอ่อนที่มีใบรวมกันอยู่หนาแน่นมาตัดเอาแต่ใบที่มีขนาดพอเหมาะมาตากแดดให้หมาด ๆ เพื่อให้สอดใบได้สะดวก เวลาจะสอดต้องคลี่ใบข้างหนึ่งแล้วสอดให้แต่ละใบสลับโคน-ปลายไปเรื่อย ๆ ให้ปลายทั้งสองข้างมีขนาดเท่ากัน แล้วรวบปลายทั้งสองข้างเข้าหากันเพื่อผูกติดเป็นที่ถือ 

    การผูกปลายมีสองวิธี คือ ถ้าเอาปลายทั้งสองผูกไขว้กันจะเรียกภาชนะนั้นว่า “หมาโผ้” (หมาตัวผู้) แต่ถ้าเอาปลายสองข้างมาสอดผูกแนบกันแล้วมัดรวมจะเรียกว่า “หมาเหมีย” (หมาตัวเมีย) และเพื่อให้มีความทนทาน ก็ใช้หวายหรือคล้าแทงเย็บรอยต่อระหว่างใบจากแต่ละใบตามแนวขวาง 


..ปัจจุบันแม้จะมีภาชนะตักน้ำสมัยใหม่ที่ทำเป็นอุตสาหกรรมโดยใช้วัสดุอื่น คือ พลาสติกและสังกะสีหรืออะลูมิเนียม แต่ชาวบ้านในภาคใต้จำนวนมาก ก็ยังนิยมใช้หมากันแพร่หลายอยู่มาก โดยเฉพาะในชุมชนชนบททั่วไป 


(อ้างอิงจาก หนังสือภูมิปัญญาทักษิณ ของ ศาสตราจารย์ ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง)
(ภาพจาก museumthailand)


สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university



Admin Bee

Author & Editor

ความรู้รอบตัวสั้นๆ 🌱 Miscellaneous บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ สังคม , ทัศนะ - Social Views , ประวัติศาสตร์ , วัฒนธรรม ,ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ






กระเป๋าหนังแท้ แบรนด์ไทย


  Smart Wallet bi-fold 


“The art of painted edges.”
100% Handstitcing Made with 💖

    กระเป๋าสตางค์หนังแท้ ที่ใช้กรรมวิธี การตัดเย็บด้วยมือ ( Hand-stitcing 100% ) จากวัสดุหนังแท้ ชนิดฟอกฝาด ที่มีคุณลักษณะ ของความแข็งแกร่ง ทำให้มีอายุการใช้งานสูง ดีไซน์การออกแบบที่เน้นความเรียบง่ายกระทัดรัด ช่อง full-lengthbillfold อยู่ด้านนอก

   >> ดูเพิ่มเติม 




5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

🟡 โพสต์แนะนำ

ศิราณี คือใคร ?

"ศิราณี" คือ นามปากกา ของคอลัมนิสต์ ท่านหนึ่ง ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และ นิตยสาร "ขวัญเรือน"   นักตอบปัญหาชีวิต และเป็นผู...

Popular Posts

แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY








ผู้สนับสนุน

ชุด Top Bestseller Set ประกอบด้วยหนังสือขายดี จำนวน 2 เล่ม | ศึกชิงพระคลังข้างที่ ๒๔๗๕ จากปล้นพระราชทรัพย์ถึงคดีสวรรคต ร.๘ และ สถาบันกษัตริย์ ความจริงที่ถูกบิดเบือน    





ป้ายกำกับ / Tag labels

กฎหมาย (2) กฐิน (2) กรรม (4) กระเป๋า (3) กรุงเทพฯ (17) กรุงศรีอยุธยา (9) กล้องถ่ายภาพ (6) กลาโหม (7) การจัดเก็บ (1) การเมือง (5) การศึกษา (80) กิจกรรมกลางแจ้ง (1) กีฬา (2) เกษตร (1) เกี่ยวกับสัตว์ (10) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขอมไม่ใช่เขมร (6) ขันที (1) ข้าว (1) ข่าวสาร (18) ขิง (1) เขมร (9) โขน (2) คณะราษฎร (4) คนเล่านิทาน (11) ครู (4) ความรู้ (88) คอมมิวนิสต์ (15) เครื่องบิน (4) เงินตรา (3) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (9) จีน (40) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (7) ดนตรีไทย (1) ดอกไม้ (1) เด็ก (3) เดนมาร์ก (1) ตลาดนัด (1) ตำรวจ (2) เตือนภัย (11) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (8) ท่องเที่ยว (24) ทะเล (2) ทัศนะ (19) ทำบุญ (2) เทคโนโลยี (10) โทรศัพท์มือถือ (2) ธนบัตร (1) ธนาคาร (4) ธรรมชาติ (4) ธรรมะ (1) ธุรกิจ (6) นราธิวาส (3) นวดไทย (1) นางใน (2) นาซี (1) น้ำมัน (1) นิทานพื้นบ้าน (1) นิยาย (3) แนะนำสินค้า (18) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (9) บริการ (1) บริหาร (1) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บุคคล (33) บุญ (2) บุหรี่ (1) เบตง (1) แบรนด์ไทย (3) โบราณวัตถุ (11) โบราณสถาน (3) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (9) ประท้วง (1) ประเทศไทย (100) ประวัติศาสตร์ (107) ปรัชญาชีวิต (16) ปูติน (1) ผลิต (2) ผิวสี (1) ฝรั่งเศส (2) พม่า (5) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระพุฒาจารย์ (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (6) พิพิธภัณฑ์ (5) เพชรบุรี (2) เพลง (6) แพทย์ (2) ฟาโรห์ (1) ไฟ (2) ไฟฉาย (1) ภาคใต้ (3) ภาคอีสาน (1) ภาษา (5) ภูมิปัญญา (6) ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ (1) มวยไทย (3) มุมไบ (2) มุสลิม (2) ไม้ไผ่ (1) ยิว (1) ยูนนาน (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (3) รองเท้า (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๒ (1) รัชกาลที่ ๔ (3) รัชกาลที่ ๕ (5) รัชกาลที่7 (5) รัชกาลที่ ๘ (1) รัสเซีย (9) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (68) เรื่องเล่า (9) โรค (1) โรคระบาด (1) โรงงาน (1) โรงพยาบาล (5) โรงเรียน (10) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ล้านนา (2) ลาว (4) เลือกตั้ง (1) โลกร้อน (1) วัด (10) วันสำคัญ (2) วิทยาศาสตร์ (8) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (4) ไวรัล (1) ศาสนา (23) ศิริราช (4) ศิลปะ (3) ศิลปาชีพ (1) สงขลา (1) สงคราม (32) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร (1) สมัยเมจิ (1) สยาม (10) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (26) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (5) สุขภาพ (9) สุภาพจิต (3) สุสาน (1) หนังแท้ (4) หนังสือ (20) ห้องเรียน (2) เหมาเจ๋อตง (1) เหรียญ (1) อเมริกา (23) อังกฤษ (3) อาหาร (5) อาหารจานโปรด (3) อิตาลี (2) อินเดีย (8) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (3) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) handmade (1) leather (1) metaverse (1) nomad (4) Nuclear (1) OPENUP (1) powerbank (1) shopee (1) Social media (2) social views (64) startup (1) UNESCO (3) xiaomi (1)





Miscellaneous | Misc.Today 🌱 . ขับเคลื่อนโดย Blogger.

 
miscthailand