ผู้สนับสนุน



1/08/65

หมาตักน้ำ คืออะไร

    หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ ถ้าทำมาจากต้อหมาก (กากหมาก) ก็เรียก “หมาต้อ” ถ้าทำมาจากใบจากก็เรียก “หมาจาก” ถ้าทำมาจากกากหลาชะโอนก็เรียก “หมาต้อหลาโอน” 

 

หมา หรือ ภาชนะตักน้ำ

   โดยทั่วไปโดยรวม เรียกว่า “หมาตักน้ำ” สันนิษฐานว่ามาจากภาษามลายู คำว่า “ติหมา” หรือ “timba” หมายถึงภาชนะตักน้ำที่ทำด้วยกากหมาก 


     ทุกวันนี้ หมาตักน้ำ ยังเป็นที่นิยมแพร่หลายอยู่ในท้องถิ่นทางภาคใต้ เพราะทำมาจากวัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น และมีคุณสมบัติเหมาะแก่การนำมาใช้งานได้อย่างดี มีน้ำหนักเบา โดยเฉพาะเมื่อหย่อนหมาตักน้ำ ลงแตะบนผิวน้ำบ่อ หมาจะตะแคงแล้วคว่ำตัวได้เอง ไม่ต้องออกแรงกด ทำให้ตักน้ำได้ง่าย แสดงให้เป็นถึงภูมิปัญญาที่เข้าใจถึงคุณลักษณะพิเศษของธรรมชาติ 

     นอกจากชาวบ้านใช้ตักน้ำบ่อแล้ว ยังใช้วิดน้ำในเรือ หรือใช้ตักน้ำแทนขันน้ำได้อีกด้วย
ในเชิงช่าง ในกรณีที่หมาทำจากใบจาก ชาวบ้านจะตัดยอดอ่อนที่มีใบรวมกันอยู่หนาแน่นมาตัดเอาแต่ใบที่มีขนาดพอเหมาะมาตากแดดให้หมาด ๆ เพื่อให้สอดใบได้สะดวก เวลาจะสอดต้องคลี่ใบข้างหนึ่งแล้วสอดให้แต่ละใบสลับโคน-ปลายไปเรื่อย ๆ ให้ปลายทั้งสองข้างมีขนาดเท่ากัน แล้วรวบปลายทั้งสองข้างเข้าหากันเพื่อผูกติดเป็นที่ถือ 

    การผูกปลายมีสองวิธี คือ ถ้าเอาปลายทั้งสองผูกไขว้กันจะเรียกภาชนะนั้นว่า “หมาโผ้” (หมาตัวผู้) แต่ถ้าเอาปลายสองข้างมาสอดผูกแนบกันแล้วมัดรวมจะเรียกว่า “หมาเหมีย” (หมาตัวเมีย) และเพื่อให้มีความทนทาน ก็ใช้หวายหรือคล้าแทงเย็บรอยต่อระหว่างใบจากแต่ละใบตามแนวขวาง 


..ปัจจุบันแม้จะมีภาชนะตักน้ำสมัยใหม่ที่ทำเป็นอุตสาหกรรมโดยใช้วัสดุอื่น คือ พลาสติกและสังกะสีหรืออะลูมิเนียม แต่ชาวบ้านในภาคใต้จำนวนมาก ก็ยังนิยมใช้หมากันแพร่หลายอยู่มาก โดยเฉพาะในชุมชนชนบททั่วไป 


(อ้างอิงจาก หนังสือภูมิปัญญาทักษิณ ของ ศาสตราจารย์ ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง)
(ภาพจาก museumthailand)


สถาบันไทยศึกษา จุฬาฯ Institute Of Thai Studies, Chulalongkorn university





คาร์ซีท คืออุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยในรถ ของลูกน้อย





Admin Bee

Author & Editor

🌱 Miscellaneous บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ สังคม , ทัศนะ - Social Views , ประวัติศาสตร์ , วัฒนธรรม ,ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ และอื่นๆ อีกมากมาย




แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY

🏆 บทความพิเศษ







Popular Posts

ผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจ



ความงดงามในความไม่สมบูรณ์แบบ

 




🟡 โพสต์แนะนำ

อุโมงค์น้ำ Water salute คืออะไร

  “ Water salute ”   คุณเคยเห็นภาพนี้หรือไม่ครับ ? ภาพการฉีดน้ำ จากรถดับเพลิง จาก 2 ฝั่ง เกิดสายน้ำคล้ายซุ้ม แอดมินเชื่อว่า มีหลายคนไม่น้...

5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

ป้ายกำกับ / Tag labels

กฎหมาย (2) กรรม (4) กรุงเทพฯ (14) กรุงศรีอยุธยา (7) กล้องถ่ายภาพ (5) กลาโหม (7) การศึกษา (76) กีฬา (2) เกษตร (1) เกี่ยวกับสัตว์ (10) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขอมไม่ใช่เขมร (4) ขันที (1) ข้าว (1) ข่าวสาร (17) เขมร (7) โขน (2) คณะราษฎร (2) คนเล่านิทาน (10) ครู (3) ความรู้ (76) คอมมิวนิสต์ (15) เครื่องบิน (4) เงินตรา (3) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (7) จีน (34) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (2) ดอกไม้ (1) เด็ก (2) เดนมาร์ก (1) ตลาดนัด (1) เตือนภัย (10) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (8) ท่องเที่ยว (22) ทะเล (2) ทัศนะ (19) ทำบุญ (2) เทคโนโลยี (10) ธนาคาร (3) ธรรมชาติ (3) ธรรมะ (1) ธุรกิจ (4) นราธิวาส (3) นางใน (2) นาซี (1) น้ำมัน (1) นิยาย (1) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (8) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บุคคล (28) บุญ (2) บุหรี่ (1) เบตง (1) โบราณวัตถุ (11) โบราณสถาน (3) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (6) ประเทศไทย (79) ประวัติศาสตร์ (86) ปรัชญาชีวิต (14) ปูติน (1) ฝรั่งเศส (1) พม่า (3) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระพุฒาจารย์ (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (4) พิพิธภัณฑ์ (2) เพชรบุรี (2) เพลง (5) ฟาโรห์ (1) ไฟ (1) ภาคใต้ (3) ภาคอีสาน (1) ภาษา (5) ภูมิปัญญา (4) มวยไทย (1) มุมไบ (2) มุสลิม (1) ยิว (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๔ (1) รัชกาลที่ ๕ (4) รัชกาลที่7 (4) รัชกาลที่ ๘ (1) รัสเซีย (9) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (56) โรค (1) โรคระบาด (1) โรงพยาบาล (2) โรงเรียน (9) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ล้านนา (1) ลาว (3) โลกร้อน (1) วัด (10) วันสำคัญ (1) วิทยาศาสตร์ (7) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (2) ไวรัล (1) ศาสนา (19) ศิลปะ (3) ศิลปาชีพ (1) สงคราม (28) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สยาม (10) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (25) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (3) สุขภาพ (5) สุภาพจิต (3) สุสาน (1) หนังแท้ (2) หนังสือ (15) ห้องเรียน (1) เหมาเจ๋อตง (1) เหรียญ (1) อเมริกา (22) อังกฤษ (2) อาหาร (1) อิตาลี (2) อินเดีย (6) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (3) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) metaverse (1) Nuclear (1) OPENUP (1) Social media (2) social views (54) startup (1) UNESCO (2)








สำหรับใครที่กำลังมองหาโน้ตบุ๊คสักเครื่อง ราคาประหยัดๆ

7,499 บาท [HP Chromebook 11MK G9 Education Edition/11.6″/MediaTek MT8183/RAM 4GB-4266 MHz/32GB eMMC/1.34Kg/Chrome OS™/ประกัน1ปี)]    

 
miscthailand