ค้นหาบทความ 🙄



4/15/66

แห่นางดาน ที่เมืองคอน ประเพณีโบราณตามคติพราหมณ์

    พิธีแห่นางดาน เป็นประเพณีที่เก่าแก่ของจังหวัดนครศรีธรรมราช ที่จัดขึ้นในช่วงเทศกาลสงกรานต์ เป็นงานประเพณี ๑ เดียวที่มีในประเทศไทย และยังคงมีการโล้ชิงช้าเพื่อรอรับเสด็จพระอิศวรที่จะเสด็จลงมาโปรดมนุษย์


Hae Nang Dan Tradition

คำว่านางดาน หรือนางกระดาน คืออะไร ?

คำว่า "ดาน" หมายถึง แผ่นไม้กระดาน ขนาดกว้างหนึ่งศอก สูงสี่ศอก ที่วาดหรือแกะสลักรูปเทพบริวารในคติความเชื่อของพราหมณ์ จำนวน ๓ องค์ ( องค์ละแผ่นกระดาน ) ได้แก่  พระอาทิตย์พระจันทร์ , แม่พระธรณี และ พระแม่คงคา

คำว่า "ดาน" หมายถึง แผ่นไม้กระดาน ขนาดกว้างหนึ่งศอก สูงสี่ศอก


       เพื่อใช้ในขบวนแห่สมมุติแทนเทพทั้ง ๔ ที่จะมารอรับเสด็จพระอิศวรที่เสด็จมาเยี่ยม มนุษย์โลก ณ เสาชิงช้า เชื่อกันว่าการเสด็จมาเยี่ยมมนุษย์ โลกเพื่อประสาทพรให้เกิดความสงบสุขให้เกิดน้ําท่าอุดมสมบูรณ์และช่วยคุ้มครองมนุษย์โลกให้ปลอดภัย ประเพณีแห่นางดาน จัดสืบทอดกันมาตั้งแต่ตั้งชุมชนพราหมณ์ในเมืองนครศรีธรรมราช ตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๑๒๐๐

  • นางดานแผ่นที่ ๑ นามว่า  พระอาทิตย์พระจันทร์
นางดานแผ่นที่ ๑ นามว่า  พระอาทิตย์พระจันทร์

   
  •   พระอาทิตย์ ตามตำนานนพเคราะห์ โหราศาสตร์กล่าวว่า 
"เทพบริวารพระอาทิตย์นี้ พระอิศวรทรงสร้างขึ้นด้วยการเอาราชสีห์ ๖ ตัว"  มาป่นเป็นผงแล้วห่อด้วยผ้าสีแดง ประพรมด้วยน้ำอมฤตไม่ช้าจึงเกิดเป็นเทพบุตรร่างเล็กขึ้นนามว่าพระอาทิตย์หรือพระสุริยา มีผิวกายสีแดงรัศมีกายเรืองโรจน์รอบตัว เสื้อทรงสีเหลืองอ่อนมีสี่กร กรหนึ่งใช้ห้ามอุปัทวันตราย กรสองไว้ประทานพรและอีกสองกรไว้ถือดอกบัว 

พระอาทิตย์ เป็นเทพผู้สร้าง กลางวัน    เป็นผู้ให้แสงสว่างและความร้อนแก่โลกมนุษย์และดาวพระเคราะห์อื่น ๆ ด้วยการชักรถม้าเคลื่อนไปในจักรวาลไม่มีวันหยุด กำลังแสงของพระอาทิตย์มีพลังดูดน้ำได้ถึง ๑๐๐๐ ส่วน ดูดฝน ๔๐๐ ส่วน ดูดหิมะ ๓๐๐ ส่วน ดูดลมอากาศ ๓๐๐ ส่วน ให้พลังงานแก่สรรพสิ่งที่มีชีวิตทั้งปวง ก่อให้เกิดวัฏจักรแห่งดินฟ้าอากาศเป็นฤดูกาล ถือเป็นเทพผู้มีคุณูปการต่อการอยู่รอดของมนุษย์สัตว์และพืชพันธุ์

  • พระจันทร์ ตามตำนานนพเคราะห์โหราศาสตร์ กล่าวไว้ว่า 
"เทพบริวารองค์นี้พระอิศวรทรงสร้างขึ้นจากนางฟ้า ๑๕ นาง"   โดยร่ายพระเวทย์ให้นางฟ้าทั้ง ๑๕ นางนั้นป่นเป็นผงละเอียด แล้วห่อด้วยผ้าสีนวล ประพรมด้วยน้ำอมฤต เกิดเป็นเทพบุตรผิวกายสีนวล ร่างเล็กสะโอดสะอง ประทับในวิมานสีแก้วมุกดา ทรงม้าสีขาวดอกมะลิเป็นพาหนะ 

พระจันทร์ เป็นเทพผู้สร้าง กลางคืน เป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์และงดงามอ่อนละมุน เพราะเป็นเทพผู้สร้างกลางคืน จึงมีอีกสมญาหนึ่งว่า 'รัชนีกร' เป็นเทพผู้อำนวยให้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายได้พักผ่อนและผสมพันธุ์สืบมาจนปัจจุบัน  .. 

  • นางดานแผ่นที่ ๒ นามว่าพระธรณี
นางดานแผ่นที่ ๒ นามว่าพระธรณี


พระธรณี นางดานแผ่นที่ ๒  เทพบริวารองค์นี้ มีหน้าที่รองรับน้ำหนักของสรรพสิ่ง และพยุงสิ่งทั้งหลายที่ พระอิศวรทรงสร้างไว้ในจักรวาลให้ดำรงอยู่เป็นเสมือนพ่อแม่ของเทพทั้งหลาย 

เป็นผู้รับและสั่งสมสิ่งดีมีค่าอาหารและความมั่งคั่ง ยอมสละแม้เกียรติและอำนาจ จึงได้ชื่อว่า 'วสุธา'  

        วสุธา มีผิวกายสีขาวนวล พระเกศายาวเหยียดตรงเป็นโมฬี  สามารถซับ อุทกธารา ( สายน้ำ) ไว้ได้อย่างมหาศาล เป็นเทพผู้เก็บสะสมคุณความดีและคุณธรรมทั้งปวง เป็นหูเป็นตาแทนผู้อื่นได้ จึงมีสำนวนที่ว่า

ใครไม่รู้ แต่ฟ้าดินรู้ .. 

เมื่อครั้งที่พระพรหมสร้างโลก และร้องขอให้พระอิศวรไปรักษาโลก พระอิศวรทรงห่วงใยว่าโลกไม่แข็งแรง ถ้าหยั่งลงมาทั้งสองพระบาทก็เกรงว่าโลกจะแตก จึงหยั่งพระบาทลงมาเพียงข้างเดียว   ในการนี้มีพระธรณีได้เข้ามาทำหน้าที่รอรับพระบาทพระอิศวรเอาไว้

     พุทธประวัติได้กล่าวถึงเกียรติคุณพระธรณีอยู่ตอนหนึ่ง คือ   วันเพ็ญเดือนหก ก่อนพุทธกาล  พระยาวัตตีมารยกพลมาขัดขวางมิให้พระสิทธัตถะ ตรัสรู้พระสัมโพธิญาณ  แต่การณ์นั้นไม่สำเร็จดังใจหวัง เพราะพระสิทธัตถะไม่ยอมละโพธิบัลลังก์จนกว่าจะตรัสรู้  พญามารโต้เถียง ทวงสิทธิโพธิบัลลังก์ แต่พระสิทธัตถะก็ไม่หวั่นพระทัย ยังคงวางพระองค์สงบนิ่งอยู่ พญามารจึงบรรหารให้รี้พลสกลไกรย่ำยีบีฑาพระสิทธัตถะโดยพลัน ...

      พฤติการณ์ทั้งปวงนี้ พระธรณีได้สดับอยู่เห็นจริงว่า พระสิทธัตถะมีเจตนารมณ์กระทำเพื่อมวลมนุษย์โดยแท้   พระธรณีจึงปรากฏกายขึ้นที่ข้างบัลลังก์ใต้ร่มโพธิ์ ที่พระสิทธัตถะประทับ  แล้วบิดน้ำในโมฬีแห่งตน ...  กระแสชลก็หลั่งไหลออกจากเกศาแห่งห้วงมหาสมุทร

 ในที่สุดเสนามารก็ตายพญามารก็พ่ายหนี พระสิทธัตถะจึงสำเร็จอนุตรสัมโพธิญาณในเพลารุ่งสางแห่งราตรีนั้น


  • นางดานแผ่นที่ ๓  นามว่าพระธรณี
นางดานแผ่นที่ ๓  นามว่าพระธรณี

   พระคงคา เทพบริวารองค์นี้เป็นพระธิดาองค์แรกของพระหิมวัตกับนางเมนา พระสวามีของพระคงคา คือพระอิศวร 

   ฉะนั้น .... พระคงคากับพระอุมา นอกจากจะร่วมพระชนกชนนีกันแล้ว ยังมีพระสวามีองค์เดียวกันด้วย 

     พระคงคา มีผิวกายสีม่วงแก้มน้ำตาล แต่เดิมพระคงคาอยู่บนสวรรค์ แต่เพิ่งจะลงมาสู่โลกมนุษย์ในครั้งที่ท้าวภคีรถสำเร็จการพิธีอัญเชิญให้ลงมาชำระอัฐิโอรสท้าวสัตระที่ถูกพระกบิลบันดาลด้วยฤทธิ์เป็นเพลิงไหม้ตาย จึงจำเป็นจะต้องใช้น้ำจากพระคงคาบนสวรรค์มาชำระอัฐิจึงจะหมดบาปไปบังเกิดใน สวรรค์ได้อีก 

      พระคงคาจึงบันดาลน้ำให้ไหลไปทางสระวินทุ แยกออกเป็น ๗ สาย ไหลไปทางตะวันออก ๓ สายกลายเป็นแม่น้ำ ชื่อว่า แม่น้ำนลินี ,  ทลาทินี และ ปปาพนี   ไหลไปทางตะวันตก กลายเป็นแม่น้ำอีก ๓  สายคือ  แม่น้ำจักษุ, สีดา และสินธุ ส่วนอีกสายหนึ่งไหลตามรอยรถท้าวภคีรถ เรียกกันว่า  พระคงคามหานที  แม่น้ำสายนี้  นับเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ใช้ล้างบาปได้ พิธีการแห่นางดานของพราหมณ์เมืองนครศรีธรรมราช เริ่มจากการที่พระราชครู ประกอบพิธีอัญเชิญเทพนางดานทั้งสามขึ้นประดิษฐานบนเสลี่ยง (๓ เสลี่ยง) ไปตั้งขบวนที่จุดนัดหมายซึ่งสะดวกแก่การชุมนุม ส่วนมากนิยมตั้งแต่ขบวนกันที่ฐานพระสยม (ซึ่งเป็นบริเวณตลาดท่าชี ในปัจจุบัน)




ข้อมูลเพิ่มเติม 
ฐานข้อมูลท้องถิ่นภาคใต้  :  https://clib.psu.ac.th/southerninfo/




ข้อมูลที่พัก สำหรับการท่องเที่ยว จังหวัดนครศรีธรรมราช 


        เที่ยวนครศรีธรรมราช ได้อย่างสบายใจ เมื่อเข้าพักที่นี่ ที่พักได้รับใบรับรองมาตรฐาน SHA Plus และมีอินเทอร์เน็ต Wi-Fi ฟรีในทุกห้องพักให้บริการ ที่พักตั้งอยู่ในย่านตัวเมืองนครศรีธรรมราชของนครศรีธรรมราช ผู้เข้าพักจึงได้อยู่ใกล้สถานที่ท่องเที่ยวน่าสนใจและร้านอาหารอร่อยๆ ทริปยังไม่จบถ้าไม่ได้แวะไปที่เที่ยวชื่อดังอย่าง สนามบินนครศรีธรรมราช ด้วยอีกสักที่ ที่พัก 4 ดาวนี้มีสิ่งอำนวยความสะดวกที่จะช่วยเพิ่มความผ่อนคลายสูงสุดให้แก่ผู้เข้าพัก


 


Admin Bee

สนับสนุน Misc.Today

นี่คือ ลิ้งค์พันธมิตร หรือที่เรียกว่า affiliate link ซึ่งหมายความว่า... หากคุณคลิ๊กลิ้งค์นี้ และซื้อผลิตภัณฑ์ อะไรก็ได้ ฉันจะได้ค่าคอมมิชชั่นเล็กน้อย สิ่งนี้จะช่วยสนับสนุนเว็บไซด์ และช่วยให้กำลังใจเราต่อไป


  ชาหมักคอมบูชะ Scoby doit  


 



 

คุณอาจสนใจ

5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน

🟡 โพสต์แนะนำ

ภาวะ กตัญญูเฉียบพลัน คืออะไร ?

     ภาวะกตัญญูเฉียบพลัน เป็นคำที่ บุคลากรทางการแพทย์  ใช้เรียกอย่างไม่เป็นทางการ เพื่ออธิบายถึงพฤติกรรมของญาติบางกลุ่ม ที่มักเกิดขึ้นในช่วง...

Popular Posts


จุลินทรีย์โปรไบโอติก: คอมบูชะเต็มไปด้วยเพื่อนซี้ดีๆ

 
 




ป้ายกำกับ / Tag labels

2475 (2) กฎหมาย (9) กรุงศรีอยุธยา (11) การเกษตร (14) การพัฒนาตนเอง (9) การเมือง (125) การศึกษา (200) ข้อคิด (20) ขอมไม่ใช่เขมร (15) ข่าวสาร (29) คณะราษฎร (12) คติธรรม (3) คนเล่านิทาน (16) ความเชื่อ (27) ความรู้ (324) ความสุข (5) คอมบูชะ (1) คอมมิวนิสต์ (34) คำทำนาย (2) คำสอน (25) เครื่องดื่ม (5) จริยธรรม (1) ชา (2) ชายแดนใต้ (5) ซีเกมส์2025 (1) เตือนภัย (29) ทหาร (15) ท่องเที่ยว (33) ทำอาหาร (5) เทคโนโลยี (19) ธนาคาร (2) ธรณี (1) ธรรมชาติ (13) ธรรมะ (8) ธุรกิจ (13) นาซี (1) น้ำส้มสายชูหมัก (2) แนะนำสินค้า (50) บริการ (6) บ่อน (1) บุคคล (114) บุญ (3) บุหรี่ (1) แบรนด์ไทย (5) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (103) ประเทศไทย (127) ประธานาธิบดี (2) ประวัติศาสตร์ (212) ปรัชญาชีวิต (31) ผลิต (3) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (15) พิธีกรรม (2) พิพิธภัณฑ์ (11) พุทธทาส (1) พุทธศาสนา (22) เพชรบุรี (2) ภัยพิบัติ (5) ภาคอีสาน (1) ภาพยนตร์ (1) ภาษา (15) ภาษิต (1) ภูมิปัญญา (28) มุสลิม (2) แม่ (2) ยูเครน (3) ยูนนาน (1) เยาวชน (1) เยาวราช (1) ระบบนิเวศน์ (1) ระเบิด (3) ร้านอาหาร (1) รีวิวหนังสือ (3) เรื่องน่ารู้ (2) เรื่องเล่า (46) โรคระบาด (5) โรงงาน (1) โรงหนัง (1) ลอบสังหาร (1) ละคร (1) ล้านนา (3) ลิง (1) โลก (16) โลกออนไลน์ (14) วัฒนธรรม (6) วัยชรา (2) วิทยาศาสตร์ (16) วิหาร (4) ศาสนา (44) ศิริราช (5) ศิลปะ (7) ศิลปาชีพ (1) ศีลธรรม (1) สงขลา (1) สงคราม (79) สมุนไพร (1) สังคม (161) สายสังคม (3) สำนวน (9) สำนวนจีน (1) สิง (1) สิ่งประดิษฐ์ (15) สุขภาพ (42) สุภาพจิต (13) สุภาษิต (1) สุสาน (1) หนังแท้ (4) หนังสือ (34) หนังสือพิมพ์ (1) หนัง AV (1) หนู (1) ออนไลน์ (1) ออสเตรีย (1) อาชีพ (6) อาวุธ (4) อาหาร (19) อิตาลี (3) อีสาน (1) ai (1) ChatGPT (1) cpr (1) Diarymisc (2) eSports (1) Gen Z (4) handmade (1) kombucha (2) leather (1) marxism (1) metaverse (1) Nuclear (1) OPENUP (1) social science (3) social views (21) Sompob Pordi (8) startup (1) UNESCO (4) vinegar (1)


Miscellaneous | Misc.Today 🌱 . ขับเคลื่อนโดย Blogger.

 
miscthailand