ผู้สนับสนุน

Orsen by Eloop EW55 PD 20W ความจุ 20000mAh)    

10/24/65

กฐินพระคือผ้า กฐินข้าคือเงิน | เรื่องเพี้ยนๆ ในสังคมไทย ว่าด้วยเรื่อง ทอดกฐิน ตอนที่ ๑

กฐินพระคือผ้า กฐินข้าคือเงิน ... เรื่องเพี้ยนๆ ที่ควรเรียนให้รู้ทัน ที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ในสังคมไทยในปัจจุบัน ตอนที่ ๑ โดย พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย


กฐินพระคือผ้า กฐินข้าคือเงิน


“กฐินพระคือผ้า”  หมายถึง กฐินที่พระพุทธองค์ทรงมีพุทธานุญาตไว้ คือ การถวายผ้าเพื่อให้พระผลัดเปลี่ยนไตรจีวรชุดเดิมชุดเดียวที่ใช้มาทั้งปี

      การถวายผ้า เพื่อให้พระผลัดเปลี่ยนเครื่องนุ่งห่มชุดเดิมนี่คือเจตนาดั้งเดิมแท้ของการทอดกฐิน ซึ่ง ณ วันนี้คนที่มองเห็นแทบจะไม่มีแล้ว

   จะเข้าใจเรื่องนี้ได้ชัดก็ต้องถอยไปตั้งหลักกันที่สมัยพุทธกาล สมัยโน้นผ้าหายาก ผู้จะบวชต้องมีเครื่องใช้ประจำตัวครบ ที่รู้จักกันว่า “อัฐบริขาร”  คือเครื่องใช้ ๘ อย่าง ๓ ใน ๘ คือผ้า ๓ ผืน - ผ้านุ่ง ผ้าห่ม และผ้าห่มกันหนาว ถ้าพูดว่า สบง จีวร สังฆาฏิ คงนึกภาพออกทันที

ความสำคัญของผ้า ๓ ผืนนี้มีแค่ไหน ?  

   ก็ขอให้ดูที่รายละเอียดการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้บวช รายการหนึ่งที่ยกขึ้นมาตรวจสอบคือ 

“ ปริปุณฺณนฺเต ปตฺตจีวรํ ” แปลว่า “บาตรจีวรมีครบนะ”

ถ้าผ้าไตรจีวรมีไม่ครบ ก็บวชไม่ได้

     ผ้า-เครื่องนุ่งห่มของภิกษุ ในระยะต้นกำหนด ให้ใช้ผ้าที่เขาทิ้งแล้ว ที่เรียกว่า “บังสุกุลจีวร” ตามศัพท์แปลว่า “ผ้าเปื้อนฝุ่น” ซึ่งก็หมายถึงผ้าที่ทิ้งแล้วนั่นเอง ผู้จะบวชต้องไปเที่ยวหาผ้าเช่นนั้นมาเลือกเอาเนื้อผ้าส่วนที่ยังพอใช้ได้มาเย็บปะติดปะต่อเป็นผืน และนี่เองที่มาของจีวรพระที่มีรอยตะเข็บเต็มไปทั้งผืน

      หลายคน ... มีปัญหายังบวชไม่ได้เพราะยังหาผ้าไม่ได้ และมีบางรายที่หมดโอกาสได้บวชเนื่องจากประสบเหตุเสียชีวิตในระหว่างที่กำลังเที่ยวหาผ้าอยู่นั่นเอง - นี่คือความสำคัญของผ้า

“ผ้าป่า” ก็มีปฐมเหตุมาจากการที่ภิกษุต้องใช้ผ้าที่ทิ้งแล้วนี่เอง มูลเหตุของผ้าป่าก็คือ ชาวบ้านที่เข้าใจถึงปัญหาของภิกษุเกี่ยวกับเรื่องต้องใช้ผ้าที่ทิ้งแล้ว ประสงค์จะสงเคราะห์ภิกษุมิให้ต้องลำบากด้วยการเที่ยวหาผ้า จึงทำอุบายเอาผ้าไปวางทิ้งไว้ตามทางที่รู้ว่าจะมีภิกษุผ่านไปมา เมื่อภิกษุไปพบเข้าและเห็นว่าไม่มีตัวเจ้าของอยู่ในที่นั้น ก็จะเก็บผ้านั้นไปทำจีวร


ภิกษุสมัยก่อนอยู่ป่าเป็นพื้น ชาวบ้านก็เอาผ้าไปทอดไว้ตามป่า จึงเรียกผ้าเช่นนั้นว่า “ผ้าป่า” คำบาลีว่า “บังสุกุลจีวร”

ศีล ๒๒๗ ข้อของภิกษุ มีหมวดที่ว่าด้วยผ้า โดยเฉพาะ เรียกว่า “จีวรวรรค” มีข้อหนึ่งที่บัญญัติว่า 

“ภิกษุอยู่ปราศจากไตรจีวรแม้คืนหนึ่ง ต้องนิสสัคคิยปาจิตตีย์” 

    ในทางปฏิบัติก็คือ ก่อนรุ่งอรุณทุกวัน ภิกษุจะต้องมีผ้าอยู่ติดตัวครบ ๓ ผืน การปฏิบัติเช่นนี้ คำเก่าเรียกว่า “รักษาผ้าครอง” และเรียกกิริยาที่มีผ้าอยู่ติดตัวครบ ๓ ผืนว่า “ครองผ้า” นี่ก็แปลว่าการดูแลรักษาผ้าเป็นเรื่องสำคัญมาก เรื่องนี้พระรุ่นเก่าจะรู้และเข้าใจกันดี แต่พระรุ่นใหม่สมัยนี้ ผมไม่แน่ใจ เผลอๆ อาจจะไม่รู้ว่า “ครองผ้า” คืออะไรด้วยซ้ำไป

     ในพระวินัยปิฎก มีเรื่องหมวดหนึ่งว่าด้วยผ้า โดยเฉพาะ เรียกว่า “จีวรขันธกะ” อยู่ในลำดับต่อจากเรื่องกฐิน เรื่องนางวิสาขาทูลขอพุทธานุญาตถวายผ้าอาบน้ำฝน เรื่องหมอชีวกทูลขอพุทธานุญาตถวายจีวรสำเร็จรูป ( คือที่เรียกว่า คหบดีจีวร คู่กับบังสุกุลจีวร ) เป็นต้น  
มีบันทึกไว้ในพระวินัยปิฎก เรื่องเหล่านี้บอกให้รู้ถึงความสำคัญและความจำเป็นระหว่างผ้ากับวิถีชีวิตสงฆ์

    และเพราะเข้าใจถึงความจำเป็น และความสำคัญของผ้า เช่นนี้ เมื่อถึงฤดูกาลเปลี่ยนผ้าประจำปีของภิกษุ ชาวบ้านจึงถือเป็นโอกาสถวายผ้ากฐินเป็นการบำเพ็ญบุญพิเศษ ... ประกอบกับหลักเกณฑ์ และวิธีการรับกฐินมีเงื่อนไขที่ภิกษุที่จำพรรษาอยู่ด้วยกันจะต้องแสดงออกถึงความมีน้ำใจและความช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เป็นความสมัครสมานสามัคคีในหมู่สงฆ์ด้วยอีกสถานหนึ่ง ชาวบ้านก็ยิ่งมีศรัทธาอุตสาหะบำเพ็ญบุญทอดกฐินกันเข้มแข็งยิ่งขึ้น

    ในเมืองไทยเรานี้ ถือกันว่าการทอดกฐินเป็นบุญที่มีอานิสงส์แรง   นิยมทำกันอย่างคึกคักแข็งแรงมาแต่โบราณนานไกล จนเป็นประเพณีสำคัญอย่างหนึ่ง ดังเป็นที่ทราบกัน 

    จุลกฐิน  - เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่พิสูจน์ให้เห็นได้ชัดว่า คนโบราณเข้าใจดีที่สุดว่ากฐินเป็นเรื่องของการถวายผ้าจริงๆ 

กฐินพระคือผ้า กฐินข้าคือเงิน



จุลกฐินคืออะไร ?

ต้นเรื่องจริงๆ ของ จุลกฐิน ก็คือ มีผู้ไปพบวัดที่มีพระจำพรรษาครบองค์สงฆ์ที่จะรับกฐินได้ แต่ไม่มีใครเอากฐินไปทอด  ... นั่นไม่ใช่เรื่องแปลก และไม่ใช่ปัญหา แต่ที่เป็นปัญหาก็คือ ไปรู้เอาในวันสุดท้ายที่จะหมดเขตทอดกฐิน !!!   เขตทอดกฐินมีเดือนเดียว คือตั้งแต่ออกพรรษาถึงกลางเดือน ๑๒
สมัยนั้นผ้าไตรไม่ได้มีขายตามร้านขายยาทั่วไปเหมือนสมัยนี้ สมัยก่อนจะบวชลูกชายทีต้องทอผ้า ตัด เย็บ ย้อม ทำผ้าไตรกันเอง

     เมื่อเหตุการณ์เป็นเช่นนี้ ทางเดียวที่จะช่วยสงเคราะห์สงฆ์ให้ได้กรานกฐิน-ซึ่งก็คือทางเดียวที่จะทอดกฐินได้ ก็คือ .....   ต้องทำผ้ากฐินกันเอง ....   เริ่มตั้งแต่เก็บฝ้าย ปั่นฝ้าย กรอด้าย ทอผ้า-ผืนเล็กที่สุดเท่าที่จะเล็กได้ก็คือสบง ตัด เย็บ ย้อม ให้สำเร็จเป็นผ้ากฐิน มีเวลาแค่เช้าชั่วค่ำ เพราะสงฆ์จะต้องกรานกฐินเสร็จก่อนรุ่งอรุณ ... ลองนึกดูเถิดว่า .... จะโกลาหลวุ่นวายขนาดไหน ถ้าบริหารจัดการไม่แน่น วางแผนไม่ดี บารมีไม่พอ รับรองได้ว่า-ยากที่จะทำสำเร็จ

ตรงนี้แหละที่เกิดสำนวนไทยว่า “ยุ่งเป็นจุลกฐิน”

เพราะฉะนั้น ใครสมัยก่อนที่สามารถทำ “จุลกฐิน” ได้สำเร็จ ย่อมควรแก่การน้อมคารวะในศรัทธาประสาทะอย่างแท้จริง

จุลกฐิน จึงเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่พิสูจน์ยืนยันว่า สมัยก่อนผ้ากับพระเป็นเรื่องสำคัญแน่ๆ และหัวใจแท้ๆ ของกฐินคือผ้าผืนเดียวเท่านั้น

“กฐินพระคือผ้า” มีอรรถาธิบายดังบรรยายมา ด้วยประการฉะนี้


พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย
๒๐ ตุลาคม ๒๕๖๕
๑๗:๒๙


ภาพ ภาพวาด ชาวอีสานแห่งผ้ากฐิน

http://www.watpamahachai.net/Buddha/Buddha10.htm
 




หนังสือประวัติ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ adolf hitler [หนังสือแนะนำ]





Admin Bee

Author & Editor

🌱 Miscellaneous บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ สังคม , ทัศนะ - Social Views , ประวัติศาสตร์ , วัฒนธรรม ,ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ และอื่นๆ อีกมากมาย

Infinix Note 12 6+128GB

เพิ่มแรมได้สูงสุด 11GB) | G88 ชิปเซ็ตเกมมิ่ง | หน้าจอ 6.7" FHD+ AMOLED |กล้อง 50MP    
ผู้สนับสนุน



5 บทความ ยอดนิยม ในรอบ 30 วัน




🟡 โพสต์แนะนำ

ประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์

     เป็นโครงการที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ พระราชทานพระราชดำริ เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2545 “ให้พิจารณาใช้ คลองลัดโพธิ์ จ.สม...

แนะนำหนังสือ


  BOOKs OF THE DAY

🏆 บทความพิเศษ


9NOMAD by IODINE
แนะนำผลิตภัณฑ์น่าสนใจ ซื้อของออนไลน์ได้อย่างมั่นใจ แนะนำหนังสือมือสองสภาพดี หนังสือเก่าเก็บมือเดียว ซื้อมาอ่านเอง มีหลากหลายประเภท เป็นหนังสือที่อ่านได้เรื่อยๆ ร่วมสมัย เช่น หนังสือแนวประวัติศาสตร์ หนังสือชีวประวัติบุคคล, หนังสือพัฒนาตนเอง และจิตวิทยา เป็นต้น เราอัพเดทเล่มใหม่เรื่อยๆ สามารถเลือกซื้อได้ทาง Shopee


Popular Posts

【เชียงคาน】สนใจที่พักแบบไหน อโกด้ามีให้เลือกในราคาลดพิเศษ ⭐







หนังสือการตลาดออนไลน์

ผู้สนับสนุน









กระเป๋า Macbook Messenger Style หนังแท้ สำหรับใส่ Mac 13

กระเป๋าหนังแท้ สำหรับผู้ชาย Messenger Macbook Smart Satchel Super Black Color    

ป้ายกำกับ / Tag labels

กฎหมาย (2) กฐิน (2) กรรม (4) กรุงเทพฯ (14) กรุงศรีอยุธยา (8) กล้องถ่ายภาพ (5) กลาโหม (7) การศึกษา (79) กีฬา (2) เกษตร (1) เกี่ยวกับสัตว์ (10) ไกลกังวล (1) ขนม (1) ขอมไม่ใช่เขมร (4) ขันที (1) ข้าว (1) ข่าวสาร (17) เขมร (7) โขน (2) คณะราษฎร (3) คนเล่านิทาน (11) ครู (3) ความรู้ (78) คอมมิวนิสต์ (15) เครื่องบิน (4) เงินตรา (3) จอมพล ป. พิบูลสงคราม (8) จีน (34) ช้าง (1) ชายแดนใต้ (2) ญี่ปุ่น (2) ดอกไม้ (1) เด็ก (2) เดนมาร์ก (1) ตลาดนัด (1) เตือนภัย (10) แต่งงาน (2) ทวิตเตอร์ (1) ทหาร (8) ท่องเที่ยว (22) ทะเล (2) ทัศนะ (19) ทำบุญ (2) เทคโนโลยี (10) ธนาคาร (3) ธรรมชาติ (4) ธรรมะ (1) ธุรกิจ (4) นราธิวาส (3) นางใน (2) นาซี (1) น้ำมัน (1) นิยาย (1) โนรา (1) ในหลวงรัชกาลที่ 9 (8) บริหาร (1) บ่อน (1) บัตรเครดิต (2) บุคคล (28) บุญ (2) บุหรี่ (1) เบตง (1) โบราณวัตถุ (11) โบราณสถาน (3) โบสถ์ (2) ประชาธิปไตย (7) ประเทศไทย (82) ประวัติศาสตร์ (91) ปรัชญาชีวิต (15) ปูติน (1) ฝรั่งเศส (2) พม่า (3) พระเจ้าตากสินมหาราช (2) พระพุฒาจารย์ (1) พระราชกรณียกิจ (4) พระสงฆ์ (6) พิพิธภัณฑ์ (2) เพชรบุรี (2) เพลง (5) ฟาโรห์ (1) ไฟ (1) ภาคใต้ (3) ภาคอีสาน (1) ภาษา (5) ภูมิปัญญา (4) มวยไทย (1) มุมไบ (2) มุสลิม (1) ยิว (1) เยาวราช (1) รถเมล์ (2) ระเบิด (3) รัชกาลที่ ๔ (1) รัชกาลที่ ๕ (4) รัชกาลที่7 (4) รัชกาลที่ ๘ (1) รัสเซีย (9) ราชาศัพท์ (1) รามเกียรติ์ (1) เรือ (1) เรื่องเก่า (60) เรื่องเล่า (1) โรค (1) โรคระบาด (1) โรงพยาบาล (2) โรงเรียน (9) โรฮิงญา (1) ลอนดอน (1) ล้านนา (1) ลาว (4) โลกร้อน (1) วัด (10) วันสำคัญ (1) วิทยาศาสตร์ (7) วิทยุ (2) วิหาร (4) เวียดนาม (3) ไวรัล (1) ศาสนา (21) ศิลปะ (3) ศิลปาชีพ (1) สงคราม (29) สถานีรถไฟ (1) สเปน (1) สยาม (10) สวนสนุก (1) สวิตเซอร์แลนด์ (1) สังคม (25) สำนวน (8) สิ่งประดิษฐ์ (3) สุขภาพ (6) สุภาพจิต (3) สุสาน (1) หนังแท้ (2) หนังสือ (16) ห้องเรียน (1) เหมาเจ๋อตง (1) เหรียญ (1) อเมริกา (22) อังกฤษ (3) อาหาร (1) อิตาลี (2) อินเดีย (7) อียิปต์ (1) อีสาน (1) แอปพลิเคชัน (3) cpr (1) deep state (1) democracy (1) Diarymisc (3) facebook (1) metaverse (1) Nuclear (1) OPENUP (1) Social media (2) social views (60) startup (1) UNESCO (2)

 
miscthailand