วันพุธ, กันยายน 23, 2563

สนามหลวง หรือทุ่งพระเมรุ จากอดีตสู่ปัจจุบัน

 


    สนามหลวง หรือที่เรียกกันแต่เก่าก่อนว่า ทุ่งพระเมรุ ตามคำเรียกขาน ด้วยเหตุเพราะพื้นที่นี้ ถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่ สำหรับ จัดพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดิน และพระราชทานเพลิงพระศพพระบรมวงศ์ … นับตั้งแต่ เริ่มสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ในสมัย “รัชกาลที่ ๑” และได้ถูกเปลี่ยนชื่อจาก ทุ่งพระเมรุ เป็น ท้องสนามหลวง เมื่อพุทธศักราช ๒๓๙๘ ในสมัย รัชกาลที่ ๔ 

    สนามหลวง หรือ ทุ่งพระเมรุ เป็นที่โล่งๆ ไม่มีสิ่งปลูกสร้างถาวรใดเกิดขึ้น พื้นที่แห่งนี้ ตั้งอยู่ระหว่าง พระบรมมหาราชวัง (เรียกว่าวังหลวง) และ พระราชวังบวรสถานมงคล (เรียกว่าวังหน้า) ขนาดของพื้นที่สนามหลวง หรือ ทุ่งพระเมรุ นี้ ไม่ได้มีขนาดใหญ่โตกว้างขวาง ซึ่งมีขนาดเพียงครึ่งหนึ่งของขนาดที่เราเห็นในปัจจุบันเท่านั้นเอง จนเมื่อใน สมัยรัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ปรับขยายสนามหลวง จากเดิม ขยายไปยังพื้นที่ พระราชวังบวรสถานมงคล (เรียกว่า “วังหน้า” ) โดยการ รื้อแนวกำแพงด้านทิศตะวันออกของ พระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) และ เพื่อให้เกิดความร่มรื่น ทรงโปรดฯ ให้ปลูกต้นมะขาม จำนวน 365 ต้น ไว้โดยรอบท้องสนามหลวง และตัดถนนโดยรอบ 

   การทำนาที่ “ทุ่งพระเมรุ” ? ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ ไทยกับญวนมีเรื่องวิวาทกันเกี่ยวกับดินแดนเขมร จึงโปรดฯ ให้มีการทำนาที่ “ทุ่งพระเมรุ” เพื่อที่จะให้ญวนเห็นว่าไทยเป็นบ้านเมืองที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร มีเสบียงอาหารพร้อม ที่จะทําสงครามกับญวนได้เต็มที่ เพราะแม้แต่ข้างพระบรมมหาราชวังก็มีการทํานากัน 

 


สนามหลวง เคยเป็น สนามแข่งม้า และ สนามกอล์ฟ

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖

 

     สนามหลวงหลัง การเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี ๒๔๗๕ …

     ในสมัย “รัชกาลที่ ๗”

   พระราชพิธีแต่เดิม ซึ่งเคยถือปฏิบัติสืบต่อมาตั้งแต่สมัยอยุธยา เช่น พระราชพิธีสนามต่างๆ พระราชพิธีตรียัมพวาย พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ก็ถึงกับหยุดชะงักลง บางพระราชพิธี สูญสิ้นไป ไม่นำมาปฏิบัติต่อไปอีกเลย จนกระทั่ง บางพระราชพิธีได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ใช้ท้องสนามหลวงเป็นพื้นที่ประกอบพระราชพิธีสำคัญ ๆ 

 

ตลาดนัดสนามหลวง เกิดขึ้นในปี ๒๔๙๑

     ในสมัย “รัชกาลที่ ๙” พื้นที่สนามหลวง ได้ถูกจัดขึ้นเป็น ตลาดนัด ขายสินค้าต่างๆ โดยเบื้องต้น จะเป็นสินค้า จาก พืชสวน พืชไร่ ของเกษตรกร และเริ่มมีสินค้าอื่นๆที่หลากลายมากยิ่งขึ้น เช่น ตลาดนัดหนังสือ นับว่าเป็นแห่งแรก และแห่งเดียวที่เคยเกิดขึ้นในประเทศไทย มีทั้งหนังสือเก่าและใหม่ ตำราเรียนต่างๆ ตลาดนัดสนามหลวง เปิดขายเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ ผ่านไปเป็นเวลา 30 ปี รัฐบาลโดย พลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ ต้องการใช้สนามหลวงเป็นสถานที่งานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ปี จึงมี ย้าย ตลาดนัดสนามหลวง ไปตั้งที่ บริเวณสวนจตุจักรด้านใต้ เรียกว่า “ตลาดนัดสวนจตุจักร” ในปี ๒๕๒๕ 

 

วันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๒๐ กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียน “สนามหลวง” สนามขนาดใหญ่ ซึ่งมีพื้นที่ ๗๔ ไร่ ๖๓ วา เป็นโบราณสถาน ลงในราชกิจจานุเบกษา

สนามหลวง นั้นมีความเป็นมา อยู่คู่กรุงรัตนโกสินทร์ เป็นสมบัติของชาติของประชาชนทั้งประเทศ และได้ใช้เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีหรือประเพณีตามเทศกาลอยู่ตลอดมา เช่น พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ จัดงานวันขึ้นปีใหม่ งานเทศกาลสงกรานต์ งานวันเฉลิมพระชนมพรรษา และงานสำคัญๆ ในอดีตอีกมาก เช่น งานสมโภชรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระ-ราชดำเนินกลับจากทวีปยุโรป งานพิธีประกาศสงครามโลกครั้งที่หนึ่งในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎ-เกล้าเจ้าอยู่หัว หรืองานฉลองยี่สิบห้าพุทธศตวรรษในรัชกาลปัจจุบัน ตลอดจนเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเล่นและชมกีฬาว่าวในฤดูร้อน จึงสมควรรักษาสนามหลวงไว้เป็นสมบัติของชาติสืบไป 

 

  ค้นหาเรื่องราวเพิ่มอีกเกี่ยวกับ สนามหลวง 

ตลาดนัดหนังสือ สนามหลวง : https://www.sarakadeelite.com/pic-talks/sanam-luang-in-the-past

ภาพและเรื่องราวเก่า ของสนามหลวง :  http://topicstock.pantip.com/chalermkrung/topicstock/2010/09/C9646730/C9646730.html

 https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87

https://www.trip.com/travel-guide/Bangkok/SanamLuang-77036

https://www.baanjomyut.com/library_2/sanam_luang/index.html


 

Miscellaneous

Author & Editor

บทความขนาดสั้น เบ็ดเตล็ด Miscellaneous เกร็ดความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แนะนำหนังสือ และอื่นๆ อีกมากมาย



Popular Posts

ติดตามเราบน Twitter

แนะนำหนังสือ





ร้อยเรื่องราววังต้องห้าม พลิกพระราชวังต้องห้ามให้ฟื้นคืนชีวิต !!

หนังสือ พระราชวังต้องห้าม หนังสือ "ร้อยเรื่องราววังต้องห้าม" เล่มนี้ เป็นการพลิกพระราชวังแห่งนี้ให้ฟื้นคืนชีวิต ด้วยการจำลองภาพผู้คนที่เคยมีตัวตนอยู่จริงในพระราชวังแห่งนี้ ที่ซึ่งเมื่อ 600 ปีก่อนหน้าไม่มีปุถุชนคนใดอาจเอื้อมถึง โดยเล่าสารพันเรื่องราวผ่านสิ่งก่อสร้างแต่ละแห่งในพระราชวัง ตั้งแต่ภาพกว้างของผังสถาปัตยกรรมซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 720,000 ตารางเมตร ลงลึกไปจนถึงรายละเอียดยิบย่อยของอิฐ 1 ก้อน แจกันเขียนสี 1 ใบ หรือเครื่องเรือนโบราณ 1 ชิ้น รวมทั้งแนวคิดเบื้องหลังการออกแบบสถาปัตยกรรมโบราณและการใช้งานจริงในแต่ละยุคสมัย


  ซื้อหนังสือออนไลน์


ราชบัลลังก์พม่า วาระสุดท้ายแห่งระบบกษัตริย์ !!


   เรื่องราวประวัติศาสตร์พม่า สมัยพระเจ้ามินดง จนถึงวาระสุดท้ายของระบอบกษัตริย์ในสมัยพระเจ้าธีบอ อ่านแล้วทำให้เราได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ของพม่า รูปแบบการปกครอง ยิ่งในบทที่บรรยายถึงความโหดร้ายของพระเจ้าธีบอและพระนางศุภยาลัต ความเหี้ยมโหดของการสังหารเชื้อพระวงศ์ด้วยกัน เพียงเพื่อต้องการบัลลังก์ 

    หนังสือ "ราชบัลลังก์พม่า วาระสุดท้ายแห่งระบบกษัตริย์" เล่มนี้ เขียนโดย ศาสตราจารย์พิเศษเสฐียร ผู้เขียนยังได้เสนอมุมมองอันหลากหลาย ผ่านการวิเคราะห์ให้เห็นถึงปัญหาของพม่าในยุคเวลานั้น โดยเฉพาะการฉายภาพเรื่องอำนาจวาสนา กิเลสตัณา และความมักใหญ่ใฝ่สูงของคนในช่วงเวลาดังกล่าว อันกลายเป็นปฐมเหตุแห่งการสูญเสียเอกราชของพม่าแก่อังกฤษ

ตอน 1 ความเบื้องต้น
ตอน 2 สร้างกรุงมัณฑะเลย์
ตอน 3 พระที่นั่ง มเหสี และเสนาบดี
ตอน 4 เจ้าชายธีบอและฝรั่งในราชสำนัก
ตอน 5 พระเจ้ามินดงกับอังกฤษ
ตอน 6 มินดงสร้างมหากุศล
ตอน 7 กบฏวังหลวง
ตอน 8 ชิงราชบัลลังก์
ตอน 9 มินดงสวรรคต, ธีบอครองราชย์
ตอน 10 การประหารครั้งยิ่งใหญ่
ฯลฯ


  ซื้อหนังสือออนไลน์

บทความพิเศษ



 
miscthailand