รัฐธรรมนูญไทย
กฎหมายสูงสุดเพื่อใคร ?
เมื่อกติกาถูกเขียนขึ้นเพื่อผู้ชนะ
ไม่ใช่ประชาชน
“รัฐธรรมนูญ คือ กฎหมายสูงสุดของประเทศ”
ประโยคนี้ เราท่องจำกันมาตั้งแต่เด็ก แต่ในความเป็นจริง ของหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย รัฐธรรมนูญ มักไม่ได้ทำหน้าที่เป็น ‘เกราะคุ้มกันสิทธิ’ ของประชาชนอย่างที่ควรจะเป็น แต่มันกลับ ถูกใช้เป็น ‘หมากตัวสำคัญ’ ในเกมอำนาจที่ผลัดเปลี่ยนมือกันไปมา
1. วงจร “ฉีกแล้วเขียนใหม่” กติกาที่เปลี่ยนตามหน้าผู้เล่น
ทำไม ? ประเทศไทยถึงมีรัฐธรรมนูญมาแล้วหลายสิบฉบับ? คำตอบอาจไม่ใช่เพราะเราพยายามทำให้มันสมบูรณ์ขึ้น แต่เป็นเพราะ ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนขั้วอำนาจ “ผู้ชนะ” มักจะเริ่มต้นด้วยการ ทำลายกติกาเดิมและร่างกติกาใหม่ขึ้นมา เพื่อรับรองความชอบธรรมของตนเอง และวางกลไกเพื่อสืบทอดอำนาจให้ยาวนานที่สุด รัฐธรรมนูญจึงกลายเป็นเหมือน “สัญญาจ้าง” ที่ผู้มีอำนาจเขียนขึ้นเพื่อกำหนดว่าใครจะได้ส่วนแบ่งในเค้กแห่งอำนาจนี้บ้าง
2. เมื่อ “กฎหมายสูงสุด” กลายเป็นเครื่องมือจำกัดสิทธิ
ในซีรีส์ชุดนี้ ตั้งคำถามที่น่าสนใจว่า รัฐธรรมนูญ ถูกใช้เป็นเครื่องมือของผู้ชนะได้อย่างไร ? เรามักเห็นการสอดแทรก "กับดัก" ทางกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นที่มาขององค์กรอิสระ การแต่งตั้งวุฒิสภา หรือกลไกการเลือกตั้งที่ซับซ้อน จนเจตจำนงของประชาชนถูกบิดเบือน สิ่งเหล่านี้ ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่คือ ความจงใจ ในการ “ขีดเส้นกติกาใหม่” เพื่อให้พวกเดียวกันเองได้เปรียบ ในขณะที่เสียงของประชาชน กลายเป็นเพียงส่วนประกอบที่ถูกทำให้เบาบางลง
3. อนาคตที่มืดมน หรือ ความหวังที่ริบหรี่?
การแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เกิดขึ้น ซ้ำแล้วซ้ำเล่าในปัจจุบัน กำลังถูกตั้งคำถามอย่างหนักว่า ....
“แก้เพื่อใคร?” เป็นการแก้เพื่อคืนอำนาจให้ประชาชน ? หรือ เป็นเพียงการตกลงผลประโยชน์ระหว่างกลุ่มการเมือง เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเลือกตั้งครั้งต่อไป ?
หากรัฐธรรมนูญ ยังคงถูกมองว่าเป็นเพียง “อาวุธ” ในการฟาดฟันทางการเมือง อนาคตของประเทศ ก็คงหนีไม่พ้นวงจรเดิมๆ ที่ประชาชนเป็นเพียง "เบี้ยล่าง" ในเกมที่ตนเองไม่มีสิทธิ์เลือกกติกา
ถึงเวลาที่ประชาชนต้อง “ตั้งคำถาม”
วิดีโอซีรีส์ 20 ตอนนี้ ไม่ได้เพียงแค่เล่าประวัติศาสตร์ แต่มันคือการกระตุกใจให้เราหยุดมองรัฐธรรมนูญในฐานะกระดาษศักดิ์สิทธิ์ และเริ่มมองมันในฐานะ “โครงสร้างอำนาจ” ที่ส่งผลต่อปากท้องและเสรีภาพของเราโดยตรง
หากเราไม่ร่วมกันตั้งคำถาม และไม่พยายามทวงคืนสถานะ “เจ้าของอำนาจอธิปไตย” กลับคืนมา รัฐธรรมนูญฉบับต่อๆ ไป ก็อาจจะเป็นเพียงบทบัญญัติที่ขังเราไว้ในอนาคตที่มืดมน... ในขณะที่ผู้ชนะในเกมอำนาจ ยังคงเสวยสุขบนกติกาที่พวกเขาเขียนขึ้นเอง ....
ร่วมติดตามและหาคำตอบไปพร้อมกันในซีรีส์ "รัฐธรรมนูญ เครื่องมือแห่งอำนาจและอนาคตที่มืดมนของประชาชน" เพราะกติกาที่ยุติธรรม จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ "ประชาชน" เป็นคนถือปากกาในการเขียนมันขึ้นมาจริงๆ
ติดตามตอนต่อไป
พระเจ้าองค์ใหม่ ที่ชื่อว่า รัฐธรรมนูญ เมื่อรัฐธรรมนูญกลายเป็นสิ่งเหนือธรรมชาติ Ep.2
~ Misc.TODAY
